M3:137 — و آن یکی بینی در آن دلق کهن / چون نبات اندیشه و شکر سخن

مولانا در ابیات پیشین، فردی را توصیف می‌کند که جامه‌ی ابریشمین و گران‌بها به تن دارد اما از درون در عذاب و اندوه است. ظاهر آراسته‌ی او، باطنِ ویرانش را پنهان کرده است. این بیت، نقطه‌ی مقابل آن تصویر است.

در اینجا با انسانی مواجهیم که جامه‌ای کهنه و پینه خورده (دلق کهن) به تن دارد؛ نمادی از فقر ظاهری و بی‌اعتنایی به مادیات. اما این ظاهر ساده، باطنی بسیار غنی و ارزشمند را در خود جای داده است. اندیشه‌های این فرد مانند «نبات» است؛ شیرین، خالص و شفاف. سخنانش نیز همچون «شکر» گوارا و زندگی‌بخش است.

پیام اصلی مولانا این است که ارزش حقیقی انسان به باطن اوست، نه به ظاهرش. آن فرد اطلس‌پوش، با تمام ثروت و زیبایی ظاهری، اسیر اندیشه‌های تلخ و غمگین است، در حالی که این عارفِ ژنده‌پوش، از سرچشمه‌ی معرفت سیراب شده و اندیشه و کلامش برای دیگران مایه‌ی آرامش و حلاوت است. این تقابل، یکی از مضامین اصلی در عرفان است که برتری معنا بر صورت و فقر معنوی بر غنای مادی را نشان می‌دهد.