قرائت› دفتر ۳› بخش ۷ - بیان آنک الله گفتن نیازمند عین لبیک گفتن حق است› بیت ۲۱۹
M3:219 — حزم این باشد که نفریبد تو را / چرب و نوش و دامهای این سرا
M3:219
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
دوراندیشی حقیقی آن است که اجازه ندهی لذتهای فریبنده و دامهای این جهان تو را از راه به در کنند.
مولانا در این بخش از مثنوی، سالک راه حق را به «حزم» یعنی احتیاط و دوراندیشی فرامیخواند. او دنیا را به کمینگاهی تشبیه میکند که در آن «غولها» و راهزنان معنوی با وعدههای شیرین و جذاب، انسان را به سوی خود میخوانند تا او را از مقصد اصلی بازدارند.
این بیت، تعریف روشنی از «حزم» در این بافتار ارائه میدهد: دوراندیشی یعنی فریب نخوردن از «چرب و نوش» دنیا. این عبارت کنایه از تمام لذتهای ظاهری، مادی و نفسانی است که شیرین و دلپذیر به نظر میرسند اما در باطن، دامی برای به اسارت کشیدن روح انسان هستند. این لذتها مانند طعمهای هستند که صیاد برای شکار پهن میکند. انسان دوراندیش کسی است که ظاهر فریبندهی طعمه را میبیند اما متوجه تلهی پنهان در آن نیز هست و به همین دلیل، خود را گرفتار نمیکند.
بنابراین، پیام اصلی این است که پایداری در مسیر معنوی، نیازمند هوشیاری و بصیرتی است که بتواند ماهیت واقعی جذابیتهای دنیوی را تشخیص دهد و اسیر آنها نشود.
- حزم
- احتیاط، دوراندیشی، عاقبتنگری
- چرب و نوش
- کنایه از لذتها و خوشیهای لذیذ و فریبندهی دنیوی
- سرا
- خانه، منزل؛ در اینجا منظور این جهان فانی است
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.