قرائت› دفتر ۳› بخش ۷ - بیان آنک الله گفتن نیازمند عین لبیک گفتن حق است› بیت ۲۳۲
M3:232 — مرغ مرده پیش بنهاده که این / میکند این بانگ و آواز و حنین
M3:232
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت، ترفند شکارچی را توصیف میکند که با استفاده از یک پرندهٔ مرده به عنوان طعمه و تقلید صدای پرندگان، آنها را فریب داده و به دام میاندازد.
مولانا در این بخش از مثنوی، دربارهٔ اهمیت «حزم» و دوراندیشی در مسیر معنوی هشدار میدهد. او دعوتهای فریبندهٔ دنیوی را به صدای دلنشینی تشبیه میکند که شکارچی برای به دام انداختن پرندگان از خود درمیآورد.
این بیت، تصویر این دام را کامل میکند. شکارچی نه تنها صدایی فریبنده تولید میکند (صفیر)، بلکه یک پرندهٔ بیجان را نیز به عنوان طعمه و شاهد دروغین پیش روی دیگر پرندگان قرار میدهد. او با این کار وانمود میکند که این آواز و نالهٔ اشتیاق، از آنِ همین پرندهای است که اینجا در کمال امنیت نشسته است. این طعمهٔ بیجان، فریب را واقعیتر جلوه میدهد و پرندگان سادهدل را قانع میکند که خطری در کار نیست و میتوانند با خیال راحت به این جمع بپیوندند.
در تمثیل مولانا، این پرندهٔ مرده نماد جلوههای بیروح و بیحقیقت دنیاست؛ لذتها، مقامها یا وعدههایی که به ظاهر جذاباند اما در باطن، ابزاری برای به دام انداختن سالک هستند. بانگ و آواز نیز همان تبلیغات و دعوتهای پر زرق و برقی است که انسان را به سوی این طعمههای بیارزش میکشاند. پرندهٔ عاقل و «باحزم» فریب این صحنهسازی را نمیخورد.
- حنین
- نالهٔ از روی اشتیاق، زاری کردن، صدای غمانگیز
- بنهاده
- قرار داده، گذاشته است
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.