قرائت› دفتر ۳› بخش ۱۰۸ - تضرع آن شخص از داوری داود علیه السلام› بیت ۲۴۱۴
M3:2414 — با خود آمد گفت را کوتاه کرد / لب ببست و عزم خلوتگاه کرد
M3:2414
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
داوود نبی پس از آن جذبه و شور سخنوری، به حالت عادی بازگشت، کلامش را قطع کرد و برای عبادت و راز و نیاز، به کنج خلوت خود پناه برد.
این بیت، نقطۀ بازگشت داوود از اوج یک گفتار عرفانی است. او در ابیات پیشین، با شور و حرارتی الهی در حال شرح اسرار معرفت بود، به گونهای که نزدیک بود عقل و فهم شنوندگان تاب نیاورد و بسوزد (خواست گشتن عقل خلقان محترق). در این لحظه، یک کشش غیبی (پس گریبانش کشید از پس یکی) او را از آن حالت بیخودی و غرقگی در کلام، به ساحل خودآگاهی بازمیگرداند.
«با خود آمدن» اصطلاحی دقیق برای خروج از حال جذبه و بازگشت به هوشیاری عادی است. داوود متوجه میشود که ادامۀ سخن برای مخاطبانش سنگین است و مصلحت در سکوت است. بنابراین، کلام را کوتاه میکند و تصمیم میگیرد به «خلوتگاه» برود. این خلوت، هم به معنای پایان دادن به گفتوگوی عمومی است و هم نشانۀ روی آوردن به گفتوگوی درونی و راز و نیاز با معبود در تنهایی است. این عمل، الگویی برای عارفان و راهنمایان است که بدانند چه زمانی باید سخن بگویند و چه زمانی باید سکوت کرده و به درون خود بازگردند.
- با خود آمد
- به خود آمد، به هوش آمد، از حالت جذبه و بیخودی خارج شد
- عزم کرد
- قصد کرد، تصمیم گرفت
- خلوتگاه
- مکان تنهایی، کنج عزلت، جایی برای عبادت و راز و نیاز در تنهایی
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.