قرائت› دفتر ۳› بخش ۱۹۸ - تمثیل گریختن مؤمن و بیصبری او در بلا به اضطراب و بیقراری نخود و دیگر حوایج در جوش دیگ و بر دویدن تا بیرون جهند› بیت ۴۱۶۴
M3:4164 — آب میخوردی به بستان سبز و تر / بهراین آتش بدست آن آب خور
M3:4164
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
ای انسان (نخود)، آن آسایش و نعمتی که در گذشته داشتی، برای این بود که نیرویی برای تحمل سختیهای امروزت داشته باشی.
در این تمثیل، کدبانو (نماد خداوند یا مربی معنوی) به نخود (نماد انسان سالک) که از جوشیدن در دیگ شکایت دارد، پاسخی عمیق میدهد. این بیت به نخود یادآوری میکند که زندگی گذشتهاش در باغ، سرشار از آسایش و نعمت («آب خوردن در بستان سبز و تر») بیهدف نبوده است. آن دوران راحتی و رشد، در واقع ذخیرهسازی نیرویی برای مواجهه با آزمون دشوار کنونی، یعنی «آتش» رنج و سختی، بوده است.
مولانا در اینجا به یکی از اصول بنیادین عرفان اشاره میکند: نعمتها و سختیها در زندگی انسان به هم پیوستهاند. آسایش گذشته، مقدمهای برای پایداری در برابر بلایای امروز است و صبر در برابر سختیهای امروز، راه را برای رسیدن به کمال و مرتبهای بالاتر هموار میکند. خداوند ابتدا با رحمت خود (آب) بنده را میپروراند تا سرمایهی وجودی لازم برای تحمل قهر و امتحان (آتش) را پیدا کند. بنابراین، رنج فعلی نه تنها مجازات نیست، بلکه مرحلهی ضروری برای به فعلیت رساندن استعدادهایی است که در دوران آسایش کسب شدهاند.
- بستان
- باغ، گلستان
- تر
- تازه، باطراوت، شاداب
- بهرِ
- برایِ، به خاطرِ
- بدست
- به دست بیاور، تحمل کن، بچش (در اینجا به معنی تحمل کردن و پذیرفتن است)
- آب خور
- آب خوردن، نوشیدن آب
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.