M3:4170 — گوید ای نخود چریدی در بهار / رنج مهمان تو شد نیکوش دار

در این داستان، خداوند یا همان حکمت ازلی، همچون آشپزی است که نخود (نماد انسان مؤمن) را در دیگ سختی‌ها و ابتلائات می‌جوشاند. نخود از این جوشش و رنج بی‌تابی می‌کند و می‌خواهد بگریزد. آشپز به او پاسخ می‌دهد که این رنج برای نابودی تو نیست، بلکه برای پخته شدن و رسیدن به کمال است.

این بیت مشخصاً به نخود یادآوری می‌کند که زندگی همواره سختی نبوده است. دورانی در «بهار» داشته‌ای که آزادانه در باغ «می‌چریدی» و از نعمت‌های طبیعت بهره‌مند بودی. آن دوران آسایش و لذت، سرمایه‌ای بود که برای امروز تو فراهم شد. اکنون که «رنج» به سراغت آمده، آن را دشمن مپندار، بلکه همچون «مهمان» با آن رفتار کن. در فرهنگ ایرانی-اسلامی، مهمان عزیز است و باید حرمتش را نگاه داشت. «نیکو داشتن» رنج یعنی پذیرش آن با رضایت و صبر، نه با شکایت و بی‌قراری.

مولانا با این تصویر زیبا، رنج را از یک نیروی متخاصم و بی‌معنا به یک پدیده‌ی موقت و هدفمند تبدیل می‌کند. همان‌طور که مهمان می‌آید و پس از مدتی می‌رود، رنج نیز گذراست. پذیرایی نیکو از این مهمان (یعنی تحمل صبورانه‌ی سختی) باعث می‌شود که او با خاطره‌ای خوش بازگردد و نزد «شاه» (خداوند) از میزبانی تو به نیکی یاد کند و این خود زمینه‌ساز پاداش‌های بزرگ‌تر معنوی خواهد شد.