قرائت› دفتر ۳› بخش ۱۹۸ - تمثیل گریختن مؤمن و بیصبری او در بلا به اضطراب و بیقراری نخود و دیگر حوایج در جوش دیگ و بر دویدن تا بیرون جهند› بیت ۴۱۸۰
M3:4180 — شو غذی و قوت و اندیشهها / شیر بودی شیر شو در بیشهها
M3:4180
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت میگوید که با تحمل سختیها، تو به غذای روح و فکر انسان تبدیل میشوی و به اصل والای خود که همچون شیر در بیشه است، بازمیگردی.
این بیت در ادامهی تمثیل نخودی است که در دیگ در حال جوشیدن است. مولانا به نخود (که نماد سالک و انسان در مسیر تکامل است) میگوید که این رنج پخته شدن، تو را به مرحلهی بالاتری میرساند.
مصرع اول («شو غذی و قوت و اندیشهها») به این تحول اشاره دارد. نخود از حالت گیاهی و جامد خود خارج شده و به غذایی تبدیل میشود که نیروبخش جسم و جان انسان است. این غذا نه تنها بدن را تقویت میکند، بلکه به «قوت اندیشهها» نیز بدل میگردد؛ یعنی انرژیای میشود که به انسان توانایی تفکر، عبادت و کارهای معنوی میدهد. در واقع، با فنا شدن در وجود انسان، نخود در مرتبهای بالاتر از هستی (حیات انسانی و فکری) بقا مییابد.
مصرع دوم («شیر بودی شیر شو در بیشهها») این بازگشت به اصل را با استعارهای قدرتمند بیان میکند. «شیر» نماد قدرت، اصالت و جایگاه رفیع است. «بیشه» نیز وطن اصلی و جایگاه طبیعی شیر است. مولانا میگوید تو در اصل و در عالم معنا، وجودی شریف و قدرتمند همچون شیر داشتهای. این سختیها و تحولات برای این است که از حالت فعلی (نخود) رها شوی و دوباره به آن جایگاه اصیل و قدرتمند خود بازگردی. این فرآیند، یک سیر صعودی از جماد به نبات، از نبات به حیوان و از آن به انسان و در نهایت به عالم معناست.
- غذی
- غذا، خوراک، مایه تغذیه
- قوت
- نیرو، توان، خوراک، رزق
- بیشهها
- جمع بیشه، نیزار، جنگلی که حیوانات وحشی در آن زندگی میکنند
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.