قرائت› دفتر ۳› بخش ۱۹۸ - تمثیل گریختن مؤمن و بیصبری او در بلا به اضطراب و بیقراری نخود و دیگر حوایج در جوش دیگ و بر دویدن تا بیرون جهند› بیت ۴۱۸۷
M3:4187 — فعل و قول و صدق شد قوت ملک / تا بدین معراج شد سوی فلک
M3:4187
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
همانطور که غذای مادی به انسان نیرو میدهد، اعمال، کلمات و نیتهای صادقانه به موجودات معنوی (فرشتگان) نیرو میبخشد و سبب عروج و کمال آنها میشود.
این بیت در ادامهٔ تمثیل نخود در دیگ است که نماد تحول و تکامل از طریق رنج است. مولانا توضیح میدهد که همانطور که یک موجود بیجان (گیاه) با خوراک انسان شدن، به سطح بالاتری از هستی (حیات انسانی) ارتقا مییابد، اعمال و گفتار و نیتهای پاک انسان نیز به مرتبهای بالاتر صعود میکنند.
در اینجا، «فعل و قول و صدق» که از انسان صادر میشود، به «قوت» یا خوراک و نیروی «ملک» (فرشته) تبدیل میگردد. این خوراک معنوی، نردبان و وسیلهٔ عروج و معراج فرشته به سوی «فلک» یا مراتب عالیتر وجود است. مولانا با این تصویر، یک چرخهٔ تکاملی را در کل هستی نشان میدهد: جماد به نبات، نبات به حیوان، و حیوان به انسان تبدیل میشود. در مرحلهٔ بعد، ثمرهٔ حیات معنوی انسان - یعنی کردار، گفتار و صدق او - خود به نیرویی برای تکامل موجودات روحانی بدل میشود. این بیت بر ارزش فوقالعادهٔ اعمال انسانی در نظام کیهانی تأکید میکند و نشان میدهد که هر جزء از عالم در یک سفر دائمی برای رشد و تعالی است.
- قوت
- خوراک، غذا، نیروبخش
- ملک
- فرشته
- معراج
- بالا رفتن، نردبان، وسیلهٔ صعود
- فلک
- آسمان، سپهر، عالم بالا
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.