قرائت› دفتر ۳› بخش ۱۹۸ - تمثیل گریختن مؤمن و بیصبری او در بلا به اضطراب و بیقراری نخود و دیگر حوایج در جوش دیگ و بر دویدن تا بیرون جهند› بیت ۴۱۹۲
M3:4192 — زان حدیث تلخ میگویم ترا / تا ز تلخیها فرو شویم ترا
M3:4192
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
من با گفتن این حقایقِ به ظاهر تلخ، قصد دارم تو را از تلخیهای درونی و رنجهای وجودیات پاک و رها سازم.
این بیت زبان حال آشپز (نماد خداوند یا پیر راه) در گفتگو با نخود (نماد انسان سالک) است. مولانا توضیح میدهد که سختیها و «پخته شدن» در دیگ تقدیر، ظاهری تلخ اما باطنی درمانگر دارد. همانطور که آشپز با آب داغ و جوشش، نخود را از خامی و سختی به نرمی و لطافت میرساند، خداوند نیز با ابتلائات و سختیها که همچون «سخن تلخ» به نظر میرسند، روح انسان را از ناپاکیها، خامیها و تلخیهای نفسانی پاک میکند.
این «حدیث تلخ» در واقع همان فرایند دشوار ولی ضروری تزکیه و تحول معنوی است. هدف از این رنج، آزار دادن نیست، بلکه شستشو و پالایش است. همانگونه که در بیت بعدی اشاره میشود، انگور باید سرمای فشار و سختی را تحمل کند تا از افسردگی و خامی رها شده و به شراب ناب تبدیل شود. بنابراین، سختیها ابزار تطهیر هستند و پذیرش آنها با رضایت، راه رسیدن به شیرینی و کمال است.
- زان
- از آن، به آن دلیل
- حدیث
- سخن، گفتار، داستان
- فرو شویم
- بشویم، پاک کنم، تطهیر کنم
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.