قرائت› دفتر ۳› بخش ۳۷ - حکایت مارگیر کی اژدهای فسرده را مرده پنداشت در ریسمانهاش پیچید و آورد به بغداد› بیت ۹۸۵
M3:985 — از ره حس دهان پرسان شوید / گوش را بر چار راه آن نهید
M3:985
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
برای یافتن حقیقت، باید از تمام حواس خود برای جستجو و دریافت نشانهها بهره بگیرید؛ با پرسوجو و با گوش سپردن دقیق به هر صدایی، راه را پیدا کنید.
این بیت بخشی از دستورالعمل مولانا برای «جستجوی معنوی» است. او با الهام از داستان حضرت یعقوب که به پسرانش فرمان داد تا با تمام وجود به دنبال یوسف بگردند، به سالک میگوید که باید تمام حواس پنجگانهاش را در این راه به کار گیرد.
مصراع اول، «از ره حس دهان پرسان شوید»، یعنی از طریق حواس خود، مانند کسی که گمشدهای دارد، دهان به دهان از هر کسی سراغ بگیرید و پرسوجو کنید. این جستجو فقط یک تأمل درونی نیست، بلکه یک کاوش فعالانه در جهان بیرون است.
مصراع دوم، «گوش را بر چار راه آن نهید»، تصویر کسی را تداعی میکند که در یک تقاطع ایستاده و گوش خود را تیز کرده تا از هر سو صدایی، خبری یا نشانهای از گمشدهاش بشنود. چهارراه نماد تمام جهات و امکانات مختلف است. پیام این است که باید با دقت و حساسیت کامل به همه چیز گوش سپرد، زیرا نشانۀ معشوق ممکن است از هر جایی و به هر شکلی به ما برسد. در مجموع، این بیت تأکیدی است بر لزوم استفاده هوشیارانه و فعال از تمام ابزارهای شناختی و حسی برای یافتن حقیقت.
- حس
- حواس پنجگانه، ابزار درک و دریافت
- دهان پرسان
- کسی که با دهان خود میپرسد، پرسشکننده، جوینده
- چار راه
- تقاطع، محل تلاقی راهها، کنایه از همه جا و هر سو
- نهید
- بگذارید، قرار دهید (فعل امر از نهادن)
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.