قرائت› دفتر ۵› بخش ۱۵۷ - تمثیل فکر هر روزینه کی اندر دل آید به مهمان نو کی از اول روز در خانه فرود آید و فضیلت مهماننوازی و ناز مهمان کشیدن و تحکم و بدخویی کند به خداوند خانه› بیت ۳۶۹۵
M5:3695 — جای دیگر سود دارد عادتت / ناگهان روزی بر آید حاجتت
M5:3695
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
حتی اگر پذیرایی از یک فکرِ غمگین، همان لحظه نتیجهای ندهد، خودِ این تمرین و عادت به گشادهرویی، در آینده و در موقعیتی دیگر، به شکل غیرمنتظرهای مشکل تو را حل خواهد کرد.
مولانا در این بخش، افکار و احوال درونی را به مهمانانی تشبیه میکند که به خانهی دل ما وارد میشوند. او اصرار دارد که حتی با «مهمانانِ» ناخوشایند و افکارِ غمانگیز نیز باید با احترام و خوشرویی رفتار کرد، چرا که ممکن است حامل هدیهای معنوی باشند.
این بیت یک گام فراتر میرود و به یک اعتراض احتمالی پاسخ میدهد: «اگر از این فکرِ تلخ پذیرایی کردم و هیچ سودی هم نبردم چه؟» مولانا میگوید حتی در آن صورت هم تو چیزی از دست ندادهای، بلکه یک «عادت» ارزشمند را در خود پرورش دادهای. عادت به صبوری، مهماننوازی با احوالات درونی، و گشادهرویی با آنچه ناخوشایند به نظر میرسد.
این تمرین و ممارست، خود یک سرمایهگذاری معنوی است. شاید در این مورد خاص به نتیجه نرسد، اما این توانایی و ظرفیت روحی که در خود ایجاد کردهای، در «جای دیگر» و در «روزی» دیگر که انتظارش را نداری، ناگهان گره از کارت باز خواهد کرد و نیازی بزرگ را برآورده خواهد ساخت. در واقع، سود اصلی در خودِ عملِ نیک و پرورشِ یک خصلتِ زیباست، نه فقط در پاداش فوری آن.
- بر آید حاجتت
- نیازت برآورده شود، مشکلت حل شود
- عادتت
- عادت تو (در اینجا: عادت به خوشرویی و پذیرایی از افکار)
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.