قرائت› دفتر ۵› بخش ۱۵۷ - تمثیل فکر هر روزینه کی اندر دل آید به مهمان نو کی از اول روز در خانه فرود آید و فضیلت مهماننوازی و ناز مهمان کشیدن و تحکم و بدخویی کند به خداوند خانه› بیت ۳۶۹۶
M5:3696 — فکرتی کز شادیت مانع شود / آن به امر و حکمت صانع شود
M5:3696
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
افکار و اندیشههایی که باعث اندوه تو میشوند و شادیات را میگیرند، بیدلیل و تصادفی نیستند؛ آنها نیز به دستور و از روی حکمت خداوند به سراغت میآیند.
در این بخش، مولانا اندیشههای گوناگون، بهویژه افکار غمانگیز و ناخوشایند را به «مهمانان غیبی» تشبیه میکند که به خانهی دل انسان وارد میشوند. او تأکید میکند که نباید با این مهمانان با بیحوصلگی و تُرشرویی برخورد کرد، حتی اگر ظاهرشان ناخوشایند باشد. این بیت به نکتهای کلیدی اشاره دارد: حتی فکری که مانع شادی تو میشود و تو را غمگین میکند، یک رویداد تصادفی یا صرفاً محصول آشفتگی ذهن تو نیست، بلکه فرستادهای از جانب خداوند است.
این اندیشه بر اساس «امر» و «حکمت» الهی به دل تو راه یافته است. یعنی هم فرستادهی مستقیم اوست و هم در آمدنش هدفی حکیمانه نهفته است. شاید این فکرِ ناخوشایند حامل یک پیام، یک آزمون، یا مقدمهای برای یک گشایش باشد. مولانا از ما میخواهد که به جای دفع کردن سریع این افکار، با آنها مانند یک مهمان عزیز رفتار کنیم و با احترام به آنها بنگریم. این نگاه، رنج ناشی از افکار منفی را به فرصتی برای رشد و دریافت رحمت الهی تبدیل میکند و انسان را از «مرگِ انتظار» برای رسیدن به شرایط ایدهآل رها میسازد.
- فکرتی
- یک فکر، اندیشهای
- کز
- مخفف «که از»
- صانع
- سازنده، آفریننده، آفریدگار (از نامهای خداوند)
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.