قرائت› دفتر ۵› بخش ۲ - تفسیر خذ اربعة من الطیر فصرهن الیک› بیت ۴۵
M5:45 — مُنیتش آن که بُوَد اومیدساز / طامع تأبید یا عمر دراز
M5:45
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
صفت کلاغگونهی انسان، یعنی آرزوهای دور و دراز، آن نیرویی است که پیوسته در او امید به زندگی ابدی و عمری طولانی میسازد و او را حریصِ ماندن میکند.
در این بخش، مولانا چهار خوی ناپسند نفس را به چهار پرنده تشبیه میکند: حرص به مرغابی، شهوت به خروس، جاهطلبی به طاووس، و آرزوهای دور و دراز به کلاغ.
این بیت به توضیح «کلاغ نفس» میپردازد. کلاغ در فرهنگ ایرانی نماد عمر طولانی و گاه شومی است. مولانا از این نماد برای نشان دادن آن بخش از وجود ما استفاده میکند که مدام در حال ساختن امیدها و آرزوهای بیپایان برای آینده است. این خصلت، ما را به جاودانگی در این دنیا یا دستکم به عمری بسیار دراز طمعکار میکند و باعث میشود حقیقت فناپذیری خود را فراموش کنیم. این «امیدسازی» پیوسته، مانعی بزرگ در راه سلوک معنوی است، زیرا سالک را از «اکنون» و وظیفهی معنویاش غافل کرده و به آیندهای موهوم سرگرم میسازد. در واقع، این آرزوپروری، ریشهی بسیاری از وابستگیها و ترسهای دنیوی است.
- مُنیت
- آرزو، امید، بهویژه آرزوی دور و دراز
- اومیدساز
- امید سازنده، آنچه امید میآفریند
- طامع
- طمعکار، حریص
- تأبید
- جاودانگی، ابدی شدن
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.