قرائت› دفتر ۵› بخش ۲ - تفسیر خذ اربعة من الطیر فصرهن الیک› بیت ۴۶
M5:46 — بط حرص آمد که نوکش در زمین / در تر و در خشک میجوید دفین
M5:46
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت، حرص و طمع را به اردکی تشبیه میکند که بیوقفه و در هر شرایطی، چه در خشکی و چه در آب، با نوکش زمین را برای یافتن چیزی ارزشمند میکند.
مولانا در این بخش از مثنوی، چهار خصلت ویرانگر نفسانی را به چهار پرنده تشبیه میکند: خروس (شهوت)، طاووس (جاهطلبی)، زاغ (آرزوهای دور و دراز) و اردک (حرص).
این بیت به توصیف اردک به عنوان نماد «حرص» میپردازد. تصویر اردک که همیشه سرش پایین است و با منقارش زمین را میکاود، استعارهای دقیق برای انسان حریص است. فرد طماع نیز همانند این اردک، تمام توجهش معطوف به زمین و امور مادی است. او در هر شرایطی (در تر و در خشک)، چه در دوران رونق و چه در سختی، بیوقفه در جستجوی «دفینه» یا همان مال و منال بیشتر است. این جستجوی سیریناپذیر، او را از توجه به آسمان، معنویت و ارزشهای والاتر باز میدارد و تمام عمرش صرف یافتن گنجهای پنهان دنیوی میشود.
- بط
- اردک، مرغابی
- حرص
- آز، طمع، میل سیریناپذیر به خواستن و جمع کردن
- آمد
- در اینجا به معنی «است» یا «نمادِ آن است»
- نوک
- منقار
- دفین
- دفینه، گنج پنهان شده، مال مدفون
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.