قرائت› دفتر ۵› بخش ۲ - تفسیر خذ اربعة من الطیر فصرهن الیک› بیت ۵۰
M5:50 — تا مبادا یاغیی آید دگر / میفِشارد در جوال او خشک و تر
M5:50
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت، شتابزدگی و ترسِ فرد حریص را توصیف میکند که از ترس رقابت و از دست دادن فرصت، هر چیز باارزش و بیارزشی را با عجله برای خود جمع میکند.
این بیت در ادامهٔ توصیف «حرص» است که در تمثیل چهار مرغ، به «بُط» (اردک) تشبیه شده است. مولانا فرد حریص را به یک «یغماجی» یا غارتگر تشبیه میکند که با عجله و هراس، هر آنچه به دستش میرسد را در کیسهٔ خود میریزد.
نکتهٔ اصلی بیت در عبارت «تا مبادا یاغیی آید دگر» نهفته است. حرص از احساس ناامنی و ترس از آینده سرچشمه میگیرد. فرد حریص همیشه نگران است که دیگری بیاید و سهم او را برباید. این ترس باعث میشود که او قدرت تشخیص را از دست بدهد و «خشک و تر» - یعنی خوب و بد، مفید و مضر - را با هم جمع کند. او فرصتی برای تأمل و انتخاب ندارد، زیرا تمام وجودش معطوف به تملک بیشتر و سریعتر است.
در ادامهٔ این بخش، مولانا این رفتار را با رفتار «مؤمن» مقایسه میکند. مؤمن به دلیل اعتماد به رزاقیت خداوند و عدل او، با آرامش و طمأنینه عمل میکند. او ترسی از «یاغی» یا رقیب ندارد و با شتابزدگی شیطانی عمل نمیکند، بلکه با تأنی و آرامش رحمانی، سهم خود را از زندگی برمیدارد.
- مبادا
- نکند که، امید است که نشود
- یاغی
- شورشی، غارتگر، سرکش
- جوال
- کیسهٔ بزرگ، گونی
- خشک و تر
- کنایه از هر چیزی، خوب و بد، باارزش و بیارزش
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.