قرائت› دفتر ۶› بخش ۲۳ - تشبیه مغفلی کی عمر ضایع کند و وقت مرگ در آن تنگاتنگ توبه و استغفار کردن گیرد به تعزیت داشتن شیعهٔ اهل حلب هر سالی در ایام عاشورا به دروازهٔ انطاکیه و رسیدن غریب شاعر از سفر و پرسیدن کی این غریو چه تعزیه است› بیت ۷۷۸
M6:778 — گرد آید مرد و زن جمعی عظیم / ماتم آن خاندان دارد مقیم
M6:778
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
مولانا صحنۀ عزاداری روز عاشورا در حلب را توصیف میکند که در آن، جمعیت بزرگی از مردان و زنان برای سوگواری خاندان پیامبر جمع شدهاند.
این بیت بخشی از مقدمۀ داستانی تمثیلی است. مولانا تصویر زندهای از مراسم عاشورا در شهر حلب ترسیم میکند. او صحنهای را وصف میکند که در آن، انبوهی از مردم، از زن و مرد، در کنار دروازۀ انطاکیه جمع شدهاند تا برای مصیبت امام حسین و یارانش در کربلا عزاداری کنند.
نکتۀ کلیدی در این بیت، کلمۀ «مقیم» است که نشان میدهد این سوگواری یک مراسم سالانۀ ثابت و ریشهدار است. این تصویر، زمینه را برای ورود یک شاعر غریبه و ناآشنا فراهم میکند که با دیدن این غوغا و ماتم، شگفتزده میشود و نمیداند ماجرا چیست. پرسشهای این غریبه، نقطۀ ورود مولانا به نقد اصلی داستان است: نقد سوگواری دیرهنگام و سطحی برای حقیقتی که باید در زمان حیاتش آن را درک و یاری میکردند. این جمعیت عظیم، نماد انسان غافلی است که عمر خود را تلف کرده و تنها در لحظۀ مرگ به فکر توبه و جبران میافتد.
- ماتم
- سوگواری، عزاداری
- خاندان
- در اینجا منظور خاندان پیامبر اسلام، اهل بیت، است.
- مقیم
- پابرجا، دائمی، ثابت
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.