Baca› Kitab 5› Penjelasan bahwa tidak ada mata jahat yang begitu mematikan bagi manusia seperti mata yang memuji diri sendiri, kecuali jika matanya telah berubah dengan cahaya Tuhan, 'Dengan Dia aku mendengar dan dengan Dia aku melihat,' dan dirinya telah tiada› Bait 499
M5:499 — احمد چون کوه لغزید از نظر / در میان راه بیگل بیمطر
M5:499
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
این بیت به لغزیدن و زمین خوردن پیامبر اسلام اشاره میکند و آن را نتیجهٔ اثر «چشم زخم» یا همان نگاه بدخواهانه معرفی میکند، نه یک اتفاق عادی ناشی از شرایط محیطی مانند باران و گِل.
مولانا در این بخش از مثنوی، قدرت ویرانگر «چشم زخم» و نگاه بد را توضیح میدهد. او برای نشان دادن عمق تأثیر این نگاه، به روایتی اشاره میکند که بر اساس آن، پیامبر اسلام (که با نام «احمد» از او یاد میشود) در راهی خشک و هموار، بدون وجود گِل و لغزشگاه، ناگهان به زمین میافتد. این اتفاق شگفتآور است، زیرا پیامبر در استواری و پایداری مانند کوه توصیف شده است.
تأکید بر «بیگِل بیمطر» (بدون وجود گِل و باران) برای این است که مولانا هر دلیل مادی و طبیعی را برای این لغزش منتفی کند. او میخواهد بگوید این یک اتفاق فیزیکی ساده نبود، بلکه نتیجهٔ یک نیروی معنوی و نامرئی بود. در ابیات بعدی مشخص میشود که وحی الهی به پیامبر خبر میدهد که این لغزش، اثر چشم بد دشمنان بوده است. مولانا از این داستان نتیجه میگیرد که اگر چنین نگاهی بتواند استوارترین انسان، یعنی پیامبر را، برای لحظهای بلغزاند، تأثیر آن بر دیگران تا چه حد میتواند مهلک و نابودکننده باشد. این بیت هشداری است دربارهٔ نیروهای نامرئیای که بر زندگی انسان اثر میگذارند و دعوت به پناه بردن به محافظت الهی در برابر آنهاست.
- احمد
- یکی از نامهای پیامبر اسلام (ص)
- نظر
- در اینجا به معنی نگاه بد، چشمزخم
- مطر
- باران (واژهای عربی)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.