Baca› Kitab 5› Penjelasan bahwa tidak ada mata jahat yang begitu mematikan bagi manusia seperti mata yang memuji diri sendiri, kecuali jika matanya telah berubah dengan cahaya Tuhan, 'Dengan Dia aku mendengar dan dengan Dia aku melihat,' dan dirinya telah tiada› Bait 500
M5:500 — در عجب درماند کین لغزش ز چیست / من نپندارم که این حالت تهیست
M5:500
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
Nabi Muhammad, setelah tersandung tanpa sebab yang jelas, menjadi heran dan yakin bahwa peristiwa aneh ini pasti memiliki makna tersembunyi.
Dalam bagian ini, Rumi menggambarkan sebuah peristiwa ketika Nabi Muhammad, yang kokoh laksana gunung, tiba-tiba tersandung di jalan yang rata tanpa ada lumpur atau hujan. Bait ini menangkap momen kebingungan sang Nabi.
Ketergelinciran yang tiba-tiba dan tanpa sebab fisik ini membuatnya berhenti dan merenung. Ia tidak menganggapnya sebagai kecelakaan biasa. Sebaliknya, ia langsung merasakan bahwa ada sesuatu yang lebih dalam sedang terjadi—sebuah "keadaan" (halat) yang tidak mungkin "hampa" (tehi) atau tanpa makna. Ini adalah reaksi seorang nabi: ia membaca tanda-tanda, baik dalam wahyu maupun dalam peristiwa kehidupan sehari-hari, dan mencari pesan Tuhan di baliknya.
Peristiwa ini menjadi pemicu turunnya wahyu yang menjelaskan bahwa ketergelinciran itu disebabkan oleh "mata jahat" (chashm-e bad) orang-orang kafir, sebagaimana disinggung dalam Al-Qur'an. Dengan demikian, kebingungan Nabi dalam bait ini adalah langkah pertama menuju pemahaman spiritual yang lebih dalam tentang kekuatan tatapan dengki dan pentingnya perlindungan ilahi.
- در عجب درماند
- Frasa yang berarti 'ia menjadi sangat heran' atau 'ia tertegun dalam kebingungan'.
- لغزش
- Ketergelinciran, terpeleset, tersandung; di sini merujuk pada kesalahan langkah yang tiba-tiba.
- نپندارم
- Bentuk negasi dari 'aku berpikir' atau 'aku mengira'; berarti 'aku tidak menyangka' atau 'aku tidak percaya'.
- حالت
- Keadaan, kondisi. Dalam konteks sufi, sering kali merujuk pada keadaan spiritual atau batiniah sesaat.
- تهیست
- Bentuk kuno dari 'تهی است' (tahī ast), yang berarti 'kosong', 'hampa', atau 'tanpa makna'.
پیامبر از این لغزش ناگهانی خود شگفت‌زده شد و با خود اندیشید که این رویداد نمی‌تواند بی‌دلیل و بی‌معنا باشد و حتماً علتی پنهان دارد.
این بیت، واکنش پیامبر اسلام را پس از یک لغزش و زمین خوردنِ بی‌دلیل به تصویر می‌کشد. او که در راهی هموار و بی‌خطر قدم برمی‌داشت، ناگهان پایش می‌لغزد. مولانا تأکید می‌کند که پیامبر، به عنوان انسانی کامل و آگاه، این اتفاق را یک تصادف ساده نمی‌بیند. او در «عجب» و حیرت فرو می‌رود، اما این حیرت از سر نادانی نیست، بلکه از سر جستجوی معناست.
نیم‌مصرع دوم، «من نپندارم که این حالت تهیست»، کلید فهم ماجراست. این جمله نشان‌دهنده‌ی جهان‌بینی‌ای است که در آن هیچ رویدادی، به‌ویژه برای اولیای الهی، پوچ و بی‌معنا نیست. هر اتفاقی، هرچند کوچک، نشانه‌ای از یک حقیقت درونی یا یک نیروی پنهان است. لغزش پیامبر، که استوار چون کوه توصیف شده، باید علتی فراتر از موانع فیزیکی داشته باشد. این درنگ و تأمل، زمینه را برای دریافت وحی و آگاهی از علت اصلی ماجرا، یعنی تأثیر «چشم بد»، فراهم می‌کند.
در نگاه عرفانی مولانا، این بیت درسی است برای سالک: باید به وقایع زندگی با چشم بصیرت نگریست و از پوسته‌ی ظاهری آن‌ها عبور کرد. یک انسان آگاه، هرگز اتفاقات را «تهی» و بی‌معنا نمی‌انگارد، بلکه همواره در جستجوی پیام و نشانه‌ای است که در پسِ پرده‌ی حوادث نهفته است.
- در عجب درماند
- شگفت‌زده شد، حیران شد
- کین
- که این
- نپندارم
- گمان نمی‌کنم، فکر نمی‌کنم
- تهیست
- خالی و بی‌معنا است
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.