読む› 巻 5› ライオンがロバを捕獲し、その労力で喉が渇いたこと。ライオンは水を飲むために泉に行った。ライオンが戻ってくるまでに、キツネは肝臓、心臓、腎臓、つまり最も美味な部分を食べてしまっていた。ライオンは心臓と肝臓がないことに気づき、キツネに尋ねた。「心臓と肝臓はどこだ？」キツネは答えた。「もし彼に心臓と肝臓があったなら、あの日、あれほどの罰を受け、千もの策略で命からがら逃げたのに、またあなたの元に戻ってくるだろうか？もし私たちが聞き、あるいは理解していたなら、燃え盛る火の住人にはならなかっただろう。」› 対句 2881
M5:2881 — این نه مردانند اینها صورتند / مردهٔ نانند و کشتهٔ شهوتند
M5:2881
意味 · به زبانِ تو — あなたの言語 · AI
این بیت، انسانهای بیروح و بیمعنا را توصیف میکند که فقط در ظاهر انسان هستند و در باطن، بردهٔ نیازهای مادی و شهوانی خویشاند.
مولانا در این بخش از مثنوی، تمایز میان «صورت» و «معنا»ی انسانیت را برجسته میکند. درست همانطور که قندیل بدون نور، فقط شیشهای بیارزش است، انسانی که از «نور دل» یا جانِ آگاه تهی باشد، تنها کالبدی بیروح است. این بیت، اوج این تمایز را بیان میکند.
«مردان» در اینجا به معنای انسانهای کامل و صاحبان بصیرت است، نه صرفاً جنس مذکر. در مقابل، کسانی قرار دارند که تنها «صورت» و ظاهری از انسانیت دارند. زندگی این افراد در دو چیز خلاصه میشود: «مردهٔ نانند»، یعنی تمام همت و وجودشان صرف تأمین نیازهای اولیه و مادی میشود و گویی برای همین امر پیشپاافتاده جان میدهند. و «کشتهٔ شهوتند»، یعنی قربانی و مغلوب امیال و غرایز نفسانی خود هستند و این امیال، انسانیت واقعی آنها را از بین برده است.
این بیت در ادامهٔ داستان روباه و شیر میآید. روباه ادعا میکند که خر «دل و جگر» نداشته، وگرنه پس از دیدن خطر مرگ، دوباره به سوی شیر بازنمیگشت. مولانا این داستان را به کل بشریت تعمیم میدهد: بسیاری از انسانها نیز فاقد آن «دل» و «عقل» حقیقی هستند که به آنها قدرت تشخیص و رهایی از بند دنیا را بدهد. آنها فقط پیکرهایی هستند که توسط نیازهای ابتداییشان هدایت میشوند و از درک حقیقت عاجزند.
- مردان
- در ادبیات عرفانی، انسانهای کامل، عارفان، صاحبان بصیرت
- صورت
- ظاهر، شکل بیرونی، کالبد، در مقابلِ معنا و باطن
- مردهٔ نانند
- تمام زندگیشان صرف به دست آوردن نان و نیازهای مادی میشود؛ اسیر مادیات هستند
- کشتهٔ شهوتند
- مغلوب و نابودشدهٔ امیال و هوسهای نفسانی خود هستند
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.