읽기› 권 5› 숙명론자에게 답하고 선택의 자유와 명령 및 금지의 타당성을 증명하는 이야기. 숙명론자의 변명은 어떤 종교나 신념에서도 받아들여지지 않으며, 그가 저지른 행위에 대한 처벌로부터 벗어나게 해주지 않는다. 이블리스가 “당신이 나를 유혹했으므로(بما اغویتنی)”라고 말함으로써 구원받지 못한 것처럼 말이다. 그리고 작은 것은 큰 것을 가리킨다.› 대구 3092
M5:3092 — خواستش میگوی بر وجه کمال / که نباشد نسبت جبر و ضلال
M5:3092
의미 · به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI
وقتی از ارادهی خداوند صحبت میکنی، آن را به گونهای کامل و بینقص توصیف کن که مفهوم جبر و گمراهی به ذات او نسبت داده نشود.
این بیت در میانهٔ بحث پیچیدهٔ جبر و اختیار قرار دارد. مولانا استدلال میکند که قدرت و ارادهٔ خداوند، اختیار و ارادهٔ انسان را نفی نمیکند، همانطور که قدرت انسان بر اشیاء بیجان، وجود آن اشیاء را از بین نمیبرد (بیت ۳۰۹۰). قدرت الهی در سطحی بالاتر عمل میکند و ارادهٔ ما را در بر میگیرد، نه اینکه آن را حذف کند.
در این بیت، مولانا یک اصل مهم کلامی و عرفانی را بیان میکند: باید ارادهٔ خداوند (خواست او) را به «کاملترین وجه» (بر وجه کمال) توصیف کرد. توصیف کامل به این معناست که ارادهٔ الهی را طوری تعریف کنیم که مستلزم نسبت دادن نقصهایی چون مجبور کردن بندگان به گناه (جبر) یا گمراه کردن آنها (ضلال) به او نباشد. به عبارت دیگر، اگر تفسیر ما از ارادهٔ خدا به این نتیجه برسد که او کسی را به زور به سوی کفر و گناه میراند، این تفسیر ماست که ناقص است، نه ارادهٔ خدا.
این بیت در واقع یک راهنما برای تفکر درست دربارهٔ خداست. مولانا میگوید مشکل در خودِ مفهوم «ارادهٔ الهی» نیست، بلکه در فهم محدود و ناقص ما از آن است. فهم کامل، هم جایگاه ارادهٔ مطلق الهی را حفظ میکند و هم مسئولیت و اختیار انسان را معتبر میشمارد. بیتهای بعدی این ایده را باز میکنند و توضیح میدهند که ارادهٔ تو برای انجام کفر نیز شرط لازم است و نمیتوان آن را صرفاً به خواست خدا نسبت داد و خود را مبرا دانست.
- خواستش
- خواستِ او، ارادهٔ او (خداوند)
- بر وجه کمال
- به بهترین و کاملترین شکل ممکن
- نسبت
- نسبت دادن، مرتبط کردن
- جبر
- زور، اجبار، عقیدهای که طبق آن انسان در اعمال خود اختیاری ندارد
- ضلال
- گمراهی، منحرف شدن از راه راست
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.