Lezen› Daftar 1› De klacht van de jankende pilaar toen er een preekstoel werd gemaakt voor de Profeet (vrede en zegeningen zij met hem), omdat de menigte groeide en ze zeiden: 'Wij zien uw gezegende gezicht niet tijdens de preek.' En de Profeet en de metgezellen hoorden dat gejammer, en de vraag en het antwoord van de Profeet met de pilaar expliciet.› Vers 2134
M1:2134 — شبههای انگیزد آن شیطان دون / درفتند این جمله کوران سرنگون
M1:2134
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
وقتی ایمان بر پایهی تقلید کورکورانه و استدلال عقلیِ صِرف باشد، با کوچکترین وسوسه و شکی که شیطان ایجاد میکند، این ایمان سست از هم فرومیپاشد و صاحبش سقوط میکند.
مولانا در ادامهی داستان «ستون حنّانه» (ستونی که از فراق پیامبر ناله سر داد)، به تفاوت میان دو نوع ایمان میپردازد: ایمان مبتنی بر شهود و تجربهی مستقیم عرفانی، و ایمان مبتنی بر تقلید و استدلالهای عقلی.
کسانی که ایمانشان صرفاً بر پایهی شنیدهها (تقلید) و براهین منطقی (استدلال) است، از نظر مولانا «کور» هستند، زیرا حقیقت را با چشم دل ندیدهاند. این گروه، هرچند ظاهراً مؤمن به نظر میرسند، اما پایهی ایمانشان بسیار لرزان و شکننده است. مولانا این پایه را در بیت بعدی به «پای چوبین» تشبیه میکند.
این بیت مشخصاً میگوید که «شیطان دون» (شیطان پست و فرومایه که نمایندهی نیروی شک و وسوسه است) کافی است یک شبههی کوچک در ذهن این افراد بیندازد تا کل بنای ایمانشان فرو بریزد و «سرنگون» شوند. این سقوط، سقوطی معنوی است؛ از دست دادن یقینی که از ابتدا هم واقعی و درونی نبوده است. در مقابل، عارفان و صاحبان بصیرت (که در ابیات بعدی «قطب زمان» و «دیدهور» نامیده میشوند) به دلیل ثبات و یقین قلبیشان، از این وسوسهها در اماناند.
- شبهه
- شک، تردید، گمان
- انگیزد
- برانگیزد، ایجاد کند، به وجود آورد
- دون
- پست، فرومایه
- درفتند
- میافتند، سقوط میکنند
- جمله
- همگی، تماماً
- سرنگون
- واژگون، با سر به زمین افتاده
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.