Lezen› Daftar 1› De klacht van de jankende pilaar toen er een preekstoel werd gemaakt voor de Profeet (vrede en zegeningen zij met hem), omdat de menigte groeide en ze zeiden: 'Wij zien uw gezegende gezicht niet tijdens de preek.' En de Profeet en de metgezellen hoorden dat gejammer, en de vraag en het antwoord van de Profeet met de pilaar expliciet.› Vers 2144
M1:2144 — چون عصا شد آلت جنگ و نفیر / آن عصا را خرد بشکن ای ضریر
M1:2144
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
زمانی که استدلال عقلی و قیاس، که باید ابزار راهیابی باشد، به وسیلهای برای ستیزهجویی و جنجال تبدیل میشود، آن را رها کن ای کسی که از دیدن حقیقت ناتوانی.
مولانا در این بخش از داستان «ستون حنانه»، به تمثیل «عصا» و «نابینا» میپردازد. «نابینا» (ضریر) سالک یا انسان معمولی است که از بینش معنوی و دیدن مستقیم حقیقت (بَصَر) محروم است. «عصا» نماد ابزارهای عقلی، قیاس، و استدلال (دلیل) است که راهنمایان روحانی و پیامبران (بینایان) برای کمک به نابینایان در پیمودن راه، به آنها دادهاند.
این بیت یک نقطه عطف است: مولانا هشدار میدهد که این ابزار کمکی، یعنی عقل استدلالی، میتواند به ضد خود تبدیل شود. وقتی که عقل از کارکرد اصلی خود که راهنمایی و شناخت است، منحرف شده و به ابزاری برای «جنگ و نفیر» — یعنی مجادلههای کلامی، فخرفروشیهای فلسفی، و ایجاد هیاهو برای غلبه بر دیگران — بدل میگردد، دیگر نه تنها مفید نیست، بلکه مانعی بزرگ بر سر راه حقیقت است.
در چنین شرایطی، فرمان مولانا قاطع است: «آن عصا را خرد بشکن». این دعوت به کنار گذاشتن استدلالهای بیحاصل و جدلهایی است که انسان را از مقصد اصلی دور میکند. این شکستن، به معنای نفی کامل عقل نیست، بلکه به معنای درهم شکستنِ کاربستِ مغرورانه و ستیزهجویانهٔ آن است تا راه برای تسلیم و دریافت مستقیم معرفت از «بینا» یا همان راهنمای حقیقی باز شود.
- نفیر
- فریاد، غوغا، هیاهو، بانگ بلند
- خرد بشکن
- کاملاً درهم بشکن، ریز ریز کن
- ضریر
- نابینا، کور
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.