Lezen› Daftar 2› Iblis antwoordt Mu'awiya opnieuw› Vers 2655
M2:2655 — خود اگر کفرست و گر ایمان او / دستباف حضرتست و آن او
M2:2655
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
ابلیس میگوید که کفر و ایمان، هر دو، آفریدهی خداوند هستند و به او تعلق دارند؛ پس هر دو از یک منشأ سرچشمه میگیرند.
این بیت در ادامهی دفاعیات ابلیس در برابر معاویه آمده است. ابلیس با استفاده از منطق جبرگرایانه، خود را از مسئولیت گناهش مبرا میکند. او استدلال میکند که همانطور که در بازی تختهنرد (که در ابیات قبل به آن اشاره شد)، مهرهها اختیاری از خود ندارند و تابع حرکت دست بازیکن هستند، کفر و ایمان بندگان نیز محصول اراده و آفرینش خداوند است.
از دیدگاه ابلیس، این دوگانگی (کفر و ایمان) در نهایت به یک وحدت بازمیگردد: هر دو «دستباف» یا بافتهی دست «حضرت» حق هستند. این نگاه، تمایز اخلاقی میان خیر و شر را از میان برمیدارد و هر دو را تجلی یک ارادهی واحد الهی میداند. مولانا در اینجا صرفاً دیدگاه ابلیس را نقل میکند که نمونهای از جبرگرایی افراطی و سفسطهآمیز است؛ دیدگاهی که در بخشهای دیگر مثنوی آن را به چالش میکشد و بر اهمیت اختیار انسان تأکید میورزد.
- دستباف
- بافته شده با دست، کنایه از آفریده و مخلوق
- حضرت
- درگاه، پیشگاه الهی؛ در اینجا منظور ذات خداوند است
- آنِ او
- متعلق به او، مال او
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.