Lezen› Daftar 5› Het verhaal van de slavin die geslachtsverkeer had met de ezel van de dame, en ze had hem geleerd om als een mens, maar als een bok of een beer, geslachtsverkeer te hebben. Ze deed een kalebas om de penis van de ezel, zodat het niet over de maat zou gaan. De dame kwam erachter, maar zag het detail van de kalebas niet. Ze stuurde de slavin onder een voorwendsel ver weg en had zelf gemeenschap met de ezel zonder de kalebas. Ze stierf op een schandelijke manier. De slavin kwam laat terug en klaagde: 'O mijn ziel en o mijn oogappel, je zag de penis, maar je zag de kalebas niet. Je zag het mannelijk lid, maar je zag het andere niet.' 'Elke onvolmaakte is vervloekt,' dat wil zeggen, elke onvolmaakte blik en begrip is vervloekt. Anders zijn de onvolmaakte lichamen barmhartig en niet vervloekt. Lees: 'Er is geen zonde voor de blinde,' wat zonde, vloek, berisping en toorn ontkent› Vers 1373
M5:1373 — چون بخوردی میکشد سوی حرم / دخل را خرجی بباید لاجرم
M5:1373
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
غریزهٔ جنسی، که از نیروی حاصل از غذا خوردن سرچشمه میگیرد، یک نیاز طبیعی است و باید از راه درست و مشروع (ازدواج) برآورده شود؛ همانطور که هر درآمدی، خرجی متناسب با خود را ایجاب میکند.
این بیت در ادامهٔ توصیهٔ مولانا برای کنترل شهوت آمده است. او پیشتر گفته بود که برای مهار این غریزه یا باید کمتر خورد (یعنی ورودی و انرژی بدن را کم کرد) یا ازدواج کرد. این بیت، منطق این توصیه را روشن میکند.
مولانا شهوت را به یک معادلهٔ اقتصادی ساده تشبیه میکند: غذا خوردن مانند «دخل» یا درآمد است که به بدن انرژی و قوه میدهد. این انرژی باید به طریقی «خرج» یا هزینه شود. قویترین و طبیعیترین مجرای این هزینه، غریزهٔ جنسی است که شاعر با کنایهٔ «کشیدن به سوی حرم» (تمایل به همنشینی با همسر) به آن اشاره میکند. پیام اصلی این است که شهوت یک نیروی طبیعی و برآمده از نیازهای اولیهٔ جسم است و نباید آن را سرکوب یا انکار کرد، بلکه باید آن را از راه مشروع و سالم مدیریت نمود.
این نگاه واقعبینانه، در تضاد با ریاضتهای افراطی قرار میگیرد. مولانا نمیگوید شهوت را نابود کن، بلکه میگوید آن را به رسمیت بشناس و برایش راهی درست، یعنی ازدواج («نکاح»)، پیدا کن. در غیر این صورت، این انرژی مهارنشده، همانطور که در داستان کنیزک و خاتون دیده میشود، به شکلی ویرانگر و نامشروع طغیان خواهد کرد. بنابراین، بیت تأکیدی است بر ضرورت مدیریت غرایز طبیعی از طریق راههای شرعی و عقلی.
- حرم
- در اینجا به معنی اندرونی، بخش زنان خانه و کنایه از همسر و رابطهٔ زناشویی است.
- دخل
- درآمد، ورودی، کنایه از خوردن و کسب انرژی.
- خرج
- هزینه، خروجی، کنایه از مصرف انرژی از طریق غریزهٔ جنسی.
- لاجرم
- ناچار، ناگزیر، حتماً.
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.