Lezen Daftar 6 Sayyid Malik Tirmidhi kondigt aan: 'Wie binnen drie of vier dagen naar Samarkand reist voor een belangrijke aangelegenheid, zal een gewaad, een paard, een slaaf, een slavinnen en zoveel goud ontvangen.' De hofnar hoort het nieuws van deze aankondiging in het dorp en komt naar de koning in de paardenstal en zegt: 'Ik kan in elk geval niet gaan.' Vers 2608

M6:2608 — در تانی بر یقینی بر زنی / گوش‌مال من بایقانی کنی

در تانی بر یقینی بر زنیگوش‌مال من بایقانی کنی
✦ Geef deze beyt weer in Nederlands

M6:2608

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — uit zijn opgenomen Masnavi-lezingen

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: در درنگ و تأمل، به یقین دست خواهی یافت؛ و مرا با اطمینان و قطعیت کیفر خواهی داد.

معنا: دلقک در این بیت، شاه را به بردباری و تحقیق فرا می‌خواند تا کیفر او از سر یقین باشد، نه گمان و شتاب‌زدگی.

شرح

این بیت در ادامهٔ سخن دلقک با پادشاه می‌آید که از او می‌خواهد عجولانه حکم ندهد. مولانا از زبان دلقک، به یک اصل اساسی در باب قضاوت و عدالت اشاره می‌کند: «تحری» و «تأنی» است که به «یقین» می‌رساند. دلقک می‌گوید، ای پادشاه، من نمی‌گویم از گناه من درگذر؛ خیر. من فقط می‌گویم "تحری" کن، یعنی جستجو و تحقیق کن، همان‌طور که در قرآن هم داریم که "اولئک تحروا رشدا"؛ کسانی که در پی رشد و حقیقت‌اند، تحری می‌کنند. پس، من نمی‌گویم از من بگذر، بلکه می‌گویم تحقیق کن.

صبر و تأنی، نقطهٔ مقابل عجله و شتاب‌زدگی است. اگر تو صبوری ورزیدی و عجله نکردی، آن‌گاه به یقینی دست خواهی یافت، به یک اطمینان خاطر خواهی رسید. در آن صورت، گوشمال دادن و کیفر کردن من نه بر اساس حدس و گمان و تحریک بدخواهان، بلکه بر اساس "ایقان" و "یقین" خواهد بود. این یعنی، کیفر باید بر پایهٔ علم قطعی باشد، نه ظن و گمان. این، یک اصل عقلانی و اخلاقی است که در نظام عدالت نیز جایگاهی والا دارد؛ مجازات بی‌تأنی، مجازات بی‌تحری، مجازات بی‌یقین، جز ظلم نامی دیگر ندارد. مولانا با این بیان می‌خواهد بگوید که حتی در مقام قدرت و سلطنت، حکم باید از سر بصیرت و قطعیت باشد، نه از سر غضب و سعایت بدخواهان.

نکات کلیدی

  • عدالت و قضاوت صحیح نیازمند تأنی و تحقیق است.
  • یقین، باید مبنای هر گونه کیفر و مجازات باشد، نه گمان.
  • تصمیم‌گیری شتاب‌زده، به‌ویژه در امور قضایی، از عدل دور است.
  • مولانا بر اهمیت کسب اطمینان خاطر پیش از عمل تأکید دارد.

Sources: d6-s60 · 01:35:00

به زبانِ تو — Je eigen taal · AI

Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd

Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.

Wat lezers vroegen

Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.