Citește› Daftar 5› Povestea sclavei care se deda la depravare cu măgarul stăpânei sale și îl învățase ca pe o capră sau un urs să practice depravarea omenească, introducând un dovleac în membrul măgarului pentru a nu depăși măsura. Stăpâna a aflat, dar nu a observat detaliul dovleacului. A trimis sclava departe sub un pretext și s-a unit cu măgarul fără dovleac, și a pierit în rușine. Sclava s-a întors târziu și s-a jeluit: „O, sufletul meu și o, lumina ochilor mei! Ai văzut membrul, dar nu ai văzut dovleacul! Ai văzut ce-i masculin, dar nu ai văzut ce-i feminin! Orice este incomplet este blestemat.” Adică, orice vedere și înțelegere incompletă este blestemată. Altfel, cei cu defecte fizice evidente sunt îndurați, nu blestemați. Citește: „Nu este nicio vină asupra orbului,” care neagă vina, negăcirea blestemului, negarea reproșului și a mâniei.› Distih 1370
M5:1370 — چون خری را یوسف مصری نمود / یوسفی را چون نماید آن جهود
M5:1370
Înțeles · به زبانِ تو — Limba ta · AI
این بیت میگوید وقتی شهوت میتواند چیزی زشت (خر) را تا این حد زیبا (مانند یوسف) نشان دهد، پس ببین با چیزی که ذاتاً زیباست (یک انسان یوسفگون) چه میکند و آن را چقدر فریبندهتر به تو مینمایاند.
این بیت در ادامهٔ داستان کنیزک و خاتون و خر بیان میشود و به قدرت ویرانگر «شهوت» میپردازد. مولانا توضیح میدهد که شهوت چگونه ادراک انسان را کاملاً دگرگون میکند. در مصراع اول، به ماجرای خاتون اشاره دارد که شهوت، خری را در نظرش آنچنان زیبا و خواستنی جلوه داد که همچون یوسف پیامبر، مظهر زیبایی، به چشمش میآمد.
مصراع دوم یک پرسش تکاندهنده و هشداری جدی است. مولانا میگوید حال که نیروی شهوت اینچنین قدرتمند است که میتواند یک «خر» را به «یوسف» تبدیل کند، تصور کن که اگر با یک «یوسف» واقعی روبرو شود، یعنی با انسانی زیبا و جذاب، آن را چگونه در نظرت جلوه خواهد داد؟ پاسخ تلویحی این است که آن را به مرتبهای فراتر از واقعیت، به جایگاه یک معبود یا یک نیاز مطلق ارتقا میدهد و عقل و اختیار را به کلی از انسان سلب میکند.
در اینجا «جهود» (یهودی) استعاره از نفس اماره و شهوت است. در ادبیات عرفانی آن دوران، گاهی از یهودی به عنوان نماد انکار حقیقت یا مادیگرایی سرسخت استفاده میشد. مولانا شهوت را به یهودیای تشبیه میکند که حقیقت معنوی را انکار میکند و فقط ظاهر فریبنده را میبیند و مینمایاند. پیام اصلی بیت این است: اگر شهوت با زشتی چنین میکند، فریبندگی آن در برابر زیبایی صدچندان خطرناکتر است.
- جهود
- یهودی؛ در اینجا استعاره از نفس اماره و شهوت که حقیقت را انکار میکند.
- نمود
- نشان داد، جلوه داد.
- یوسف مصری
- حضرت یوسف که در مصر عزیز بود؛ نماد و مظهر زیبایی تام و تمام.
Discuție — Întreabă despre acest distih — răspuns din Masnavi, cu fiecare vers citat
Conversația ta rămâne pe acest dispozitiv, dacă nu o distribui.
Ce au întrebat cititorii0
Nicio întrebare distribuită încă — a ta ar putea fi prima.