Citește› Daftar 5› Tot o poveste, ca răspuns la determinist și pentru a demonstra liberul arbitru și validitatea poruncilor și interdicțiilor, și pentru a arăta că scuza deterministului nu este acceptată în nicio comunitate și în nicio religie și nu duce la eliberare de pedeapsa pentru fapta comisă, așa cum Iblis determinist nu a fost eliberat prin ceea ce a spus: „Pentru că m-ai amăgit,” iar puținul indică multul.› Distih 3085
M5:3085 — لیک بی هیچ آلتی صنع صمد / اختیارش را کمند او کند
M5:3085
Înțeles · به زبانِ تو — Limba ta · AI
آفرینش خداوند، بدون نیاز به ابزار و واسطه، ارادهٔ مطلق خود را همچون کمندی به کار میگیرد تا ارادهٔ انسان را به سوی تقدیر خویش بکشاند.
این بیت در میانهٔ بحث پیچیدهٔ جبر و اختیار قرار دارد. مولانا در اینجا میخواهد نشان دهد که چگونه ارادهٔ مطلق خداوند (اختیار او) بر ارادهٔ انسان (اختیار ما) حاکم است، بدون آنکه ارادهٔ انسان را نفی کند.
تصویر اصلی بیت، «کمند» است. خداوند برای به دام انداختن «صید» (انسان یا ارادهٔ او) نیازی به ابزارهای مادی مثل دام و سگ شکاری ندارد. خودِ «صُنع» یا آفرینش او، که تجلی ارادهٔ اوست، به شکلی نامرئی و بدون واسطه عمل میکند. ارادهٔ الهی مانند کمندی است که بر گردن ارادهٔ ما میافتد و آن را به جهتی که مقدر است، هدایت میکند. این کمند، ابزاری بیرونی نیست؛ بلکه قدرتی است که در بطن خودِ هستی و در ساختار وجودی ما تنیده شده است.
بنابراین، مولانا نه جبر مطلق را میپذیرد (که انسان هیچ ارادهای ندارد) و نه اختیار مطلق را (که انسان کاملاً مستقل از خداست). او تصویری ارائه میدهد که در آن، ارادهٔ انسان واقعی و مؤثر است، اما این اراده در نهایت در اقیانوس ارادهٔ الهی شناور است و توسط آن جهت داده میشود. خداوند با خودِ آفرینشگریاش، بدون نیاز به هیچ وسیلهای، ارادهٔ ما را مقهور و تسلیم ارادهٔ خویش میسازد.
- صنع
- آفرینش، ساختن، کار هنرمندانه
- صمد
- بینیاز مطلق، از نامهای خداوند
- آلت
- ابزار، وسیله
- کمند
- طناب بلند و گرهدار برای به دام انداختن، دام
Discuție — Întreabă despre acest distih — răspuns din Masnavi, cu fiecare vers citat
Conversația ta rămâne pe acest dispozitiv, dacă nu o distribui.
Ce au întrebat cititorii0
Nicio întrebare distribuită încă — a ta ar putea fi prima.