Хондан› Дафтар 5› Достони он канизак, ки бо хари хотун шаҳват меронд ва ӯро чун бузу хирс омӯхта буд шаҳват рондани одамиёна ва кадуе дар қазиби хар мекард, то аз андоза нагузарад. Хотун бар он вуқуф ёфт, лекин дақиқаи кадуро надид. Канизакро ба баҳона ба роҳ кард, ҷои дур ва бо хар ҷамъ шуд бекаду ва ҳалок шуд ба фазиҳат. Канизак бегоҳ боз омад ва нола кард, ки эй ҷонам ва эй чашми равшанам, кир дидӣ, каду надидӣ, зикр дидӣ, он дигар надидӣ. «Кулл ноқисун малъун», яъне ҳар назару фаҳми ноқис малъун ва агар на ноқисони зоҳир ҷисм марҳуманд, малъун наанд бар хон «Лайса алал-ъамо ҳараҷ» нафйи ҳараҷ кард ва нафйи лаънат ва нафйи итобу ғазаб.› Байт 1353
M5:1353 — چونک با جاروب در را وا گشاد / گفت خاتون زیر لب کای اوستاد
M5:1353
Маъно · به زبانِ تو — Забони шумо · AI
وقتی کنیزک برای پنهان کردن کارش، با جارویی در دست در را باز کرد، خاتون که از ماجرا خبر داشت، با کنایه و تمسخر زیر لب او را «استاد» خطاب کرد.
این بیت لحظهای از رویارویی پنهانی میان خاتون و کنیزکش را به تصویر میکشد. خاتون که از رابطهٔ پنهانی کنیزک با خر آگاه شده و از روی حسادت در کمین او بوده، اکنون شاهد تلاش ناشیانهٔ او برای عادی جلوه دادن اوضاع است. کنیزک با جارویی در دست ظاهر میشود تا وانمود کند مشغول نظافت بوده است.
واکنش خاتون، یعنی «کای اوستاد» گفتن، طعنهای چندلایه است. از یک سو، او مهارت کنیزک در تربیت خر و صحنهسازی را به تمسخر میگیرد و او را استاد این کارهای پنهانی میخواند. از سوی دیگر، این کلمه حاکی از خشم و حسادت فروخوردهٔ خاتون است. او که خود را مالک و صاحب حق میداند، اکنون در برابر «استادی» کنیزک احساس حقارت میکند. این عبارت که «زیر لب» گفته میشود، نشاندهندهٔ آغاز یک نقشهٔ انتقامجویانه است که در سکوت و حیله شکل میگیرد و به فاجعهٔ پایانی داستان منجر خواهد شد.
- وا گشاد
- باز کرد
- خاتون
- بانوی خانه، خانم بزرگ
- کای
- مخفف «که ای»، برای ندا و خطاب
- اوستاد
- استاد، ماهر (در اینجا با طعنه به کار رفته است)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.