อ่าน› Daftar 1› การคัดค้านของลูกศิษย์ต่อการปลีกวิเวกของเสนาบดี› โคลงคู่ 642
M1:642 — واندر آن کاری که میلَت نیست و خواست / خویش را جَبری کنی کین از خداست
M1:642
ความหมาย · به زبانِ تو — ภาษาของคุณ · AI
انسان به شکل ریاکارانه‌ای هرگاه به کاری بی‌میل است، مسئولیت را از خود سلب کرده و با ادعای جبر، آن را به خواست خداوند نسبت می‌دهد.
مولانا در اینجا به نقد ریاکاری انسان در مسئله‌ی جبر و اختیار می‌پردازد. او در بیت قبل (۶۴۱) بیان کرد که وقتی انسان به انجام کاری تمایل دارد، تمام قدرت و اراده را در وجود خود احساس می‌کند و با غرور آن را به خود نسبت می‌دهد. اما این بیت، روی دیگر سکه را نشان می‌دهد: همین انسان، وقتی با وظیفه یا عملی روبرو می‌شود که مطابق میلش نیست، ناگهان تغییر موضع می‌دهد و خود را موجودی بی‌اختیار و مجبور معرفی می‌کند. او تنبلی، بی‌مسئولیتی یا عدم علاقه‌ی خود را پشت نقاب «جبر الهی» و «تقدیر» پنهان می‌کند و می‌گوید: «این کار از جانب خداست و من قدرتی برای انجامش ندارم.»
این رفتار، به گفته‌ی مولانا، نشانه‌ی عدم صداقت معنوی است. کسی که واقعاً به جبر الهی باور دارد، باید این جبر را در همه حال، چه در لذت و چه در سختی، مشاهده کند. اما این فرد گزینشی عمل می‌کند: اختیار را برای کامیابی‌های خود و جبر را برای ناکامی‌ها و وظایف دشوار خود بهانه می‌کند. این نوعی سوءاستفاده از مفاهیم عمیق دینی برای توجیه ضعف‌های نفسانی است.
- خواست
- میل، اراده، تمایل، رغبت
- جبری کنی
- خود را معتقد به جبر نشان می‌دهی، ادعای بی‌اختیاری می‌کنی
- کین
- مخفف «که این»
บทสนทนา — ถามเกี่ยวกับบทกลอนนี้ — ตอบจากมัษนาวี พร้อมอ้างอิงทุกบทกลอน
บทสนทนาของคุณจะอยู่บนอุปกรณ์นี้ เว้นแต่คุณจะแบ่งปัน
สิ่งที่ผู้อ่านถาม0
ยังไม่มีคำถามที่แบ่งปัน — คำถามของคุณอาจเป็นคำถามแรก