閱讀› 卷 1› 闡釋聖訓：「在你們生命的日子裡，你們的主有許多恩賜，你們應當去爭取。」› 詩聯 1990
M1:1990 — زیرک و داناست اما نیست نیست / تا فرشته لا نشد آهرمنیست
M1:1990
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
عقل حسابگر و جزئینگر، هرچقدر هم که هوشمند و آگاه باشد، تا زمانی که در برابر حقیقت عشق و شهود تسلیم نشود و خود را نفی نکند، در本质 همچون ابلیس است.
این بیت ادامهٔ بحث دربارهٔ ناتوانی «عقل جزئی» در درک «عشق» است. مولانا میگوید عقل جزئی، یعنی همان عقل حسابگر و استدلالی ما، بسیار زیرک و دانا به نظر میرسد، اما فاقد مهمترین ویژگی برای درک حقیقت است: «نیستی» یا فنا. این عقل سرشار از «هستی» و ادعاست و نمیتواند خود را در برابر امر برتر تسلیم کند.
مصراع دوم این مفهوم را با یک تمثیل قدرتمند توضیح میدهد: فرشته، که نماد پاکی و قرب به خداوند است، اگر «لا» نشود، یعنی اگر در برابر فرمان الهی تسلیم نشود و ارادهٔ خود را نفی نکند، در واقع یک اهریمن (شیطان) است. این اشارهای مستقیم به داستان ابلیس است که از فرشتگان مقرب بود اما چون از سجده بر آدم سر باز زد و «نه» گفت، از درگاه رانده شد. بنابراین، فضیلت فرشته بودن نه در هوش و مقام، که در تسلیم محض است.
مولانا با این تشبیه میگوید عقل جزئی نیز تا وقتی در برابر شهود و عشق الهی مقاومت میکند و خود را «نیست» نمیکند، هرچند ظاهری فرشتهگونه و دانشمند داشته باشد، در باطن مانعی اهریمنی بر سر راه سلوک است.
- نیست نیست
- فنا نشده، خود را نفی نکرده، از خودی و هستی خود تهی نشده است.
- لا نشد
- تسلیم نشد، خود را در برابر امر الهی نفی نکرد. «لا» در اینجا نماد نفیِ خود و تسلیم محض است.
- آهرمنیست
- اهریمن است، شیطانی است.
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。