M1:1998 — در شب تعریس پیش آن عروس / یافت جان پاک ایشان دستبوس

این بیت به واقعه‌ی تاریخی «لیلة التعریس» اشاره دارد که در آن پیامبر (ص) و یارانش از فرط خستگی برای نماز صبح بیدار نشدند. مولانا این رویداد را از دیدگاه عارفانه بازتفسیر می‌کند. از نظر او، این خواب، یک خواب معمولی نبود، بلکه حالتی از بی‌خودی و غرقگی در حضور الهی بود.

مولانا این حضور الهی را به «عروس» تشبیه می‌کند؛ استعاره‌ای لطیف برای معشوق ازلی که زیبایی و وصالش، عاشق را از خود بی‌خود می‌کند. «دستبوس یافتن» نیز کنایه از رسیدن به مقام قرب، پذیرش، و کسب فیض و عنایت ویژه از جانب خداوند است. بنابراین، قضا شدن نماز صبح نه از روی غفلت، که نتیجه‌ی یک تجربه‌ی عمیق معنوی و وصال با معشوق حقیقی بوده است؛ جذبه‌ای چنان قدرتمند که حتی تکلیفی چون نماز را نیز تحت‌الشعاع خود قرار می‌دهد. این بیت نشان می‌دهد که گاهی «حال» بر «قال» و صورتِ عمل پیشی می‌گیرد و آنچه در باطن رخ می‌دهد، ارزشی فراتر از صورت ظاهری عبادت دارد.