M1:2746 — بهر گبر و مؤمن و زیبا و زشت / همچو خورشید و مطر نی چون بهشت

این بیت در بطن داستان مرد عربی است که مشک آب باران را به عنوان هدیه‌ای گرانبها به دربار خلیفه در بغداد آورده است. او با دیدن شکوه و بخشندگی بی‌پایان دربار شگفت‌زده می‌شود. مولانا این سخاوت را به رحمت عام خداوند تشبیه می‌کند که فراگیر و بی‌قید و شرط است.

نکتهٔ اصلی در تمایز میان دو نوع بخشش است: یکی بخشش عام و دیگری بخشش خاص. خورشید و باران نماد رحمت عام الهی هستند که بر همگان، از مؤمن و کافر (گبر) گرفته تا زیبا و زشت، یکسان می‌تابند و می‌بارند. این لطف مبتنی بر استحقاق و شایستگی افراد نیست، بلکه نشانهٔ کرم و فیاض بودن مطلق بخشنده است. در مقابل، بهشت نماد رحمت خاص و پاداشی است که در ازای ایمان و اعمال نیک به افراد صالح وعده داده شده و بنابراین مشروط است.

مولانا با این تشبیه، درگاه خلیفه را مظهری از صفت «رحمانیت» خداوند معرفی می‌کند که در این دنیا تجلی یافته و همه را بدون تبعیض در بر می‌گیرد. این نگاه، بازتابی از جهان‌بینی عرفانی مولاناست که در آن، جلوه‌های رحمت الهی در همه جا و برای همه کس قابل مشاهده است و نباید آن را به گروهی خاص محدود کرد.