M1:523 — این ثنا گفتن ز من ترکِ ثناست / کین دلیلِ هستی و هستی خطاست

مولانا پس از ابیات شورانگیزی در ستایش قدرت خداوند، ناگهان یک گام به عقب برمی‌دارد و کل عمل ستایشگری خود را زیر سؤال می‌برد. او می‌گوید این ستایش‌ها، هرچقدر هم که زیبا باشند، از یک «من» سرچشمه می‌گیرند. وقتی من می‌گویم «خدا را ستایش می‌کنم»، پیش‌فرض آن این است که «منی» وجود دارد که جدا از خداست و می‌تواند او را ستایش کند.

از دیدگاه عرفانی، این بزرگترین خطاست. در برابر هستی مطلق و بی‌نهایت خداوند، هرگونه احساس «هستی» و استقلال برای خود، نوعی شرک خفی و حجاب است. سالک واقعی کسی است که به مرتبه «فنا» می‌رسد؛ یعنی در هستی معشوق محو می‌شود و دیگر «خودی» باقی نمی‌ماند تا بخواهد کاری انجام دهد، حتی کاری ستودنی مانند ستایش.

بنابراین، این بیت یک پارادوکس عمیق را بیان می‌کند: کامل‌ترین شکل ستایش، سکوت و «نبودن» است. تا زمانی که عارفی از «من» خود سخن می‌گوید، هنوز به مقصد نرسیده است. این ستایش‌ها صرفاً دلیلی بر وجود این «من» خطاکار است و نه گواهی بر شناخت کامل خداوند. ابیات بعدی این مفهوم را روشن‌تر می‌کنند: «پیشِ هستِ او بباید نیست بود».