M2:104 — کاندرین چشم منیر بی زوال / از حقایق راه کی یابد خیال؟
M2:104
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
این چشم، آینهٔ حقایق الهی است و چون از نور خدا روشن شده، خیال و پندارهای باطل در آن راهی ندارد؛ پس آنچه در آن میبینی حقیقت محض است.
این بیت در ادامهٔ گفتگوی مولانا با «یار» یا انسان کامل است. سالک، تصویر حقیقی خود را در چشم یار دیده و به خودشناسی رسیده است. اما تردیدی (وهم) در دلش ایجاد میشود که نکند این تصویر، تنها یک خیال و فرافکنی ذهنی باشد.
در اینجا، چشمهای یار به سخن میآیند و به این تردید پاسخ میدهند. این چشمها «منیر» (روشن) به نور حق و «بیزوال» (جاودان و ابدی) هستند، زیرا از عالم فانی عبور کرده و به هستی مطلق پیوستهاند. چنین چشمی، خانهی هستی و جایگاه تجلی حقایق است، نه خانهی خیال. خیال و توهم، پدیدههایی هستند که در ذهنهای محدود و ظلمانی شکل میگیرند. چشمی که با نور خدا روشن شده، جایی برای تاریکیِ خیال باقی نمیگذارد.
بنابراین، این بیت یک اصل مهم در عرفان را بیان میکند: انسان کامل، آینهای صاف و شفاف است که حقیقت را بیکموکاست بازتاب میدهد. دیدن خود در این آینه، خیالپردازی نیست، بلکه رسیدن به یقینیترین شکل خودشناسی است. مولانا در ابیات بعدی این چشم را با چشم دیگران که «خانهٔ خیال» است مقایسه میکند.
- منیر
- روشن، نورانی، درخشان
- بیزوال
- بدون افول، پایدار، ابدی، فناناپذیر
- حقایق
- جمع حقیقت؛ واقعیتهای اصیل و معنوی، امور حقیقی در مقابل امور خیالی و وهمی
- کی
- چگونه، چطور (در اینجا به معنی پرسش انکاری است، یعنی «هرگز نمیتواند»)
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。