閱讀› 卷 5› 一個故事，同樣在回答宿命論者，並證明自由意志、命令與禁令的正確性，以及闡明宿命論者的藉口在任何宗教和任何信仰中都是不可接受的，也無法免除其所犯罪行的懲罰。正如宿命論者易卜劣斯因說「你已使我迷誤」而未能獲得解脫一樣。少量即能說明大量。› 詩聯 3084
M5:3084 — تا کشد بیاختیاری صید را / تا برد بگرفته گوش او زید را
M5:3084
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
ارادهی الهی، که در نگاه ما جبری و بدون انتخاب به نظر میرسد، در واقع قدرتی است که اختیار انسان را همچون صیدی به دنبال خود میکشد و او را هدایت میکند.
این بیت در ادامهی بحث پیچیدهی جبر و اختیار در مثنوی است. مولانا توضیح میدهد که چگونه ارادهی مطلق خداوند با اختیار انسان تعامل میکند. او در ابیات قبل بیان کرده که در درون هر مخلوقی، قدرتی حاکم وجود دارد که ظاهراً «بیاختیار» به نظر میرسد، اما در باطن، دارای اقتدار و کنترل است. این بیت، کارکرد آن قدرت را به تصویر میکشد.
مصراع اول، این قدرتِ به ظاهر «بیاختیار» را به صیادی تشبیه میکند که «صید» (یعنی اختیار انسان) را به دنبال خود میکشد. این «بیاختیاری» جبر کور نیست، بلکه ارادهی برتر الهی است که ارادهی ما را در مسیر خود قرار میدهد.
مصراع دوم این مفهوم را با مثالی ساده و ملموس روشنتر میکند: «زید» (نامی رایج برای یک شخص فرضی در مثالهای عربی و فارسی) گوش کسی را میگیرد و او را با خود میبرد. در این تصویر، فردی که گوشش گرفته شده، هنوز با پاهای خود راه میرود (اختیار دارد)، اما جهت و مقصد حرکتش توسط زید تعیین میشود (تحت حاکمیت ارادهی برتر است). مولانا با این تمثیل نشان میدهد که اختیار انسان نفی نمیشود، بلکه تحت مدیریت و راهبری ارادهی خداوند قرار میگیرد، همانطور که در بیت بعدی میگوید اختیار انسان به کمندی برای خداوند تبدیل میشود.
- بیاختیاری
- در این بیت، به معنای جبری بودن یا نداشتن انتخاب نیست، بلکه اشاره به قدرت و ارادهی الهی است که از دید انسان، فاقد انتخاب به نظر میرسد اما در حقیقت، حاکم و مقتدر است.
- صید
- شکار، استعاره از اختیار انسان که توسط ارادهی الهی جذب و هدایت میشود.
- زید
- نامی رایج و عمومی (مانند «فلانی») که در ادبیات کلاسیک فارسی و عربی برای بیان مثال در مورد یک شخص به کار میرود.
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。