M1:2862 — آن عرب را کرد از فاقه خلاص / داد بخشش‌ها و خلعت‌های خاص

这句诗描绘了故事的高潮与转折点。贝都因人带着一罐从沙漠中辛苦打来的水，作为献给哈里发的礼物。哈里发深知，他的宫殿就坐落在水流丰沛的底格里斯河畔，这罐水与河水相比，品质上微不足道。然而，他没有轻视这份礼物，反而看到了礼物背后那份纯粹的诚意与爱戴。

哈里发的行为体现了神圣慷慨的典范。他“解救那阿拉伯人于贫困”（کرد از فاقه خلاص），这不仅是物质上的救济，更是一种精神上的肯定。他接受了这份“不纯”的礼物，并以纯金满罐作为回报，象征着神性的接纳与转化：凡人以真诚献上的微末之物，在神那里会得到无限倍的回报。赐予“特制的荣袍”（خلعت‌های خاص）则更进一步，这在古代是极高的荣誉，代表着统治者的青睐与认可，象征着灵魂在精神之路上获得的新身份与尊严。

鲁米借此故事阐明一个核心的苏菲思想：神（以哈里发为象征）所看重的，并非我们行为或献祭的“价值”，而是我们内心的“状态”（حال）。人的善行、祈祷，比之于神的无限完美，就像那罐浑浊的井水比之于底格里斯河。但只要它们源于一颗真诚、谦卑、爱慕的心，就会被那“慷慨的海洋”（دریای جود）所接纳，并得到远超想象的回报。

این بیت اوج بخشندگی و کرم خلیفه را در داستان نشان می‌دهد. خلیفه، که در این داستان نماد خداوند یا انسان کامل است، نه تنها هدیه‌ی ناچیز مرد عرب (کوزه‌ی آب) را با بزرگواری می‌پذیرد، بلکه در مقابل، زندگی او را دگرگون می‌کند.

مولانا با به کار بردن دو عبارت کلیدی، عمق این بخشش را بیان می‌کند:

• «از فاقه خلاص کرد»: این عبارت صرفاً به معنای دادن پول نیست؛ بلکه به معنای ریشه‌کن کردن فقر و نجات کامل او از تنگدستی است. بخشش خلیفه یک مُسکّن موقتی نیست، بلکه درمانی قطعی برای مشکل آن مرد است.
• «خلعت‌های خاص»: «خلعت» در فرهنگ قدیم، لباس فاخری بود که پادشاه به نشانه‌ی لطف و افتخار ویژه به کسی می‌بخشید. این هدیه، فراتر از ارزش مادی، دارای ارزش معنوی و حیثیتی بود. خلیفه با این کار، نه تنها نیاز مادی مرد عرب را برطرف کرد، بلکه به او مقام و احترام بخشید و شخصیت او را تکریم کرد.

در نگاه عرفانی، این بیت اشاره به لطف بی‌کران الهی دارد که وقتی بنده‌ای با اخلاص قدمی کوچک برمی‌دارد، خداوند در مقابل، او را از فقر معنوی نجات می‌دهد و با موهبت‌های خاص خود، او را گرامی می‌دارد.