M1:2870 — گنج مخفی بُد ز پُری چاک کرد / خاک را تابان‌تر از افلاک کرد

這句詩直接引用了伊斯蘭神秘主義中一個極其重要的概念，源於一段聖訓（Hadith Qudsi）：「我曾是一個隱秘的寶藏（Kanz Makhfī），我渴望被認識，所以我創造了萬物。」魯米用此典故，將故事從哈里發與貝都因人的層面，提升到神與創造界的關係上。

第一行詩，「祂曾是隱秘的寶藏，因滿溢而裂開」（گنج مخفی بُد ز پُری چاک کرد），描繪了創造的動因。神的完美與豐盛滿溢到了極點，如同一個裝滿寶藏的箱子無法再容納更多而迸裂開來。創造並非出於匱乏或需要，而是源於神自身無限豐盈的自我彰顯的衝動。這種「裂開」（چاک کرد）的意象，生動地表達了創造是一種無法抑制的、充滿能量的湧現。

第二行詩，「祂使塵土，比諸天星辰更為璀璨」（خاک را تابان‌تر از افلاک کرد），則闡明了創造的結果。這裡的「塵土」（خاک）象徵著人類——由泥土造生的卑微造物。然而，正是這卑微的塵土，因被賦予了認識神的能力與神的靈氣，其地位被提升到超越了「諸天星辰」（افلاک）。在蘇菲思想中，完美的人（al-insān al-kāmil）是宇宙的縮影，是神自我認識的鏡子，因此其靈性光輝遠勝於無知覺的天體。這句詩不僅讚頌了神的創造大能，更肯定了人類在宇宙中的尊貴地位與終極潛能。

مولانا در اینجا داستان خلیفه و مرد عرب را به یک تمثیل عرفانی بزرگ پیوند می‌زند. خلیفه نماد خداوند و مرد عرب نماد انسان است. همانطور که لطف خلیفه از کثرت و فراوانی‌اش سرریز می‌کند، وجود الهی نیز همچون «گنجی پنهان» بود که از شدت کمال و لبریز بودن، «دوست داشت که شناخته شود» و به همین دلیل، جهان را آفرید.

این آفرینش، یک «چاک کردن» یا شکافته شدن از فرطِ پُری است؛ یک تجلی و ظهور ناگزیر از عشقی که می‌خواهد خود را بنمایاند. نتیجه‌ی این تجلی آن است که «خاک»، یعنی همین جهان مادی و وجود انسان، ارزشی بی‌نظیر می‌یابد و از «افلاک» یا عوالم بالاتر نیز درخشان‌تر و پرمعناتر می‌شود. چرا که این جهان، آینه‌ای است که آن گنج پنهان را آشکار می‌کند و صحنه‌ی شناخت خداوند است. این بیت، ارزش والای عالم خلقت را به عنوان بازتاب مستقیم کمالات الهی بیان می‌کند.