M1:2871 — گنج مخفی بد ز پری جوش کرد / خاک را سلطان اطلس‌پوش کرد

這句詩引用了伊斯蘭神秘主義中一個著名的聖訓（ḥadīth qudsī）：「我曾是一個隱秘的寶藏（كنزاً مخفياً），我渴望被認識，所以我創造了萬物。」魯米在此將神的創造行為描繪成一種無法抑制的、源於內在豐盈的湧動（جوش کرد）。

在此故事的語境中，那位阿拉伯人獻給哈里發的一罐水，象徵著人類微不足道的善行或知識。而哈里發——底格里斯河的主人——則象徵著神，祂是所有善與知識的源頭。神的創造並非出於任何匱乏或需要，而是像一個滿溢的寶藏，其豐盈滿溢出來，化為宇宙萬物。祂的恩典將「塵土」（خاک）——象徵著人類卑微的出身和物質存在——提升到尊貴的地位，為其披上「綢緞」（اطلس），使其成為「君王」（سلطان）。

因此，這句詩不僅解釋了創造的動機——源於愛與自我彰顯的渴望——也揭示了人類在神聖計畫中的崇高地位。我們看似渺小，卻是神聖寶藏湧現的結果，被賦予了王者般的尊嚴。

مولانا در این بیت، داستان مرد عرب و سبوی آب او را به یک اصل عرفانی بزرگ پیوند می‌زند. همان‌طور که خلیفه، با وجود بی‌نیازی کامل از آب مرد فقیر، هدیه‌ی او را از روی لطف محض پذیرفت و او را اکرام کرد، خداوند نیز که «گنجی پنهان» و غنی بالذات بود، از شدت پری و لبریز بودنِ کمالاتش «به جوش آمد» و تجلی کرد.

این «جوشش» همان آفرینش است. خداوند با خلق کردن جهان، به‌ویژه انسان که از «خاک» سرشته شده، این موجود فروپایه را به «سلطان اطلس‌پوش» تبدیل کرد. یعنی به او ردای کرامت و خلافت بخشید و او را با صفات خود آراست. آفرینش، نه از روی نیاز، بلکه از روی عشقی سرشار و فیضی بی‌کران است که از ذات لبریز الهی فوران می‌کند و به موجودات خاکی، وجود، زیبایی و ارزش می‌بخشد.