M1:2899 — ذات زرش دادِ ربانیت است / نقش بت بر نقد زر عاریت است

這兩行詩出現在一個更廣泛的論述中，探討如何區分內在的實質與外在的形式。魯米（Rumi）用了一個生動的比喻：一枚由純金鑄造、但刻有偶像圖案的金幣（وثن زرین）。

魯米指出，一個真正的信徒若得到這樣的金幣，他不會因為上面的偶像圖案就丟棄它。相反，他會將金幣投入火中，熔化掉表面的偶像形象（صورت عاریت，借來的形式），從而還原出其純粹、寶貴的黃金本質。黃金本身是「神聖的恩賜」（دادِ ربانیت），是內在的、永恆的價值所在；而偶像的圖案，無論多麼精美，都只是附著其上的、暫時的、借來的外殼。

這個比喻的核心教誨是：在靈性道路上，人必須學會超越外相（صورت），直視內在的真義（معنی）。一個人的出身、種族、外貌或甚至其遵循的宗教儀軌，都如同金幣上的圖案，是次要的、暫時的。真正重要的是其內在的神聖本質——那如同純金一般、來自神性的光輝。執著於外相，就等於拜偶像（بت‌پرستی），會阻礙人認識真正的實相。

مولانا در این بیت، تمثیل «بت طلایی» را برای توضیح یک اصل مهم عرفانی به کار می‌برد: تمایز میان «ذات» و «صورت». او می‌گوید اصل و جوهرِ طلا (ذات زر) یک موهبت الهی (دادِ ربانیت) و ذاتاً ارزشمند است. اما شکلی که به این طلا داده شده و آن را به یک بت تبدیل کرده (نقش بت)، یک امر عاریتی، موقتی و بی‌اصالت است.

این بیت در ادامه‌ی داستان مردی است که کوزه‌ای گِلین به خلیفه هدیه می‌دهد. ظاهر هدیه (کوزه) ناچیز است، اما نیت و اخلاص هدیه‌دهنده (معنی) ارزشمند است. مولانا از ما می‌خواهد که مانند مؤمنی که بت طلایی را می‌شکند تا طلای خالص را به دست آورد، ما نیز از صورت‌ها و ظواهر عبور کنیم و به معنا و حقیقت باطنی امور توجه کنیم. پیام اصلی این است که نباید به خاطر یک شکل ظاهری ناپسند یا گمراه‌کننده، از گوهر باارزش و الهی درون آن غافل شد. این نگاه، کلید رهایی از «صورت‌پرستی» و رسیدن به «معنی» است.