M1:2900 — بهر کیکی تو گلیمی را مسوز / وز صداع هر مگس مگذار روز

这句诗是鲁米在一长段论述中的一个生动比喻，其核心主张是区分事物的本质（معنی, maʿnī）与形式（صُوَر, ṣuwar）。在此之前，他用黄金与偶像的例子说明：金子的价值是神圣的、内在的，而雕刻其上的偶像形态则是暂时的、借来的“外衣”。一个有智慧的人会熔化偶像以提取纯金，绝不会因为厌恶偶像的形式而丢弃宝贵的黄金。

这句诗正是这一思想的延续，它用两个日常生活的谚语来强化这个观点： 1. 跳蚤与毛毯：毛毯（گلیم, gilīm）是贵重且有用的，而跳蚤只是一个微小的、暂时的麻烦。为了除掉一只跳蚤就烧掉整张毛毯，是极其愚蠢的行为。这比喻的是，不要因为某个内在良善的人或事物带有一些小缺点（跳蚤），就全盘否定其根本价值（毛毯）。 2. 苍蝇与一天：苍蝇的嗡嗡声（صداع, ṣudāʿ）令人烦躁，但它终究是短暂的干扰。如果因为它的骚扰就心烦意乱，什么事也做不了，从而浪费掉一整天宝贵的光阴，那更是得不偿失。这比喻的是，不要让那些琐碎的、外在的烦恼占据你的心神，以至于忽略了生命中更重要、更核心的追求。

因此，鲁米在此教导的是一种智慧的洞察力：要穿透事物的表面形态，看到其内在的真正价值。无论是人、思想还是信仰，都不应因其外在的不完美而轻易舍弃其内核的真金。

این بیت یک ضرب‌المثل مشهور را به کار می‌گیرد تا درسی عمیق‌تر را روشن کند. مولانا در ابیات قبل، از «بت زرین» سخن می‌گوید: بتی که از طلا ساخته شده است. او توضیح می‌دهد که اصل و ذات این بت، طلای ناب و هدیه‌ای الهی است، اما شکل ظاهری‌اش (صورتِ بت) امری عاریتی و گمراه‌کننده است. عاقل کسی است که به خاطر ظاهر ناپسند بت، اصل طلا را دور نمی‌اندازد، بلکه صورت را در آتش ذوب می‌کند تا ذات ارزشمند آن باقی بماند.

این بیت، همان ایده را با مثالی روزمره بیان می‌کند: همان‌طور که سوزاندن یک گلیم کامل برای کشتن یک کَک، کاری ابلهانه است، و همان‌طور که تلف کردن تمام روز به خاطر مزاحمت یک مگس بی‌معناست، ما نیز نباید به خاطر یک عیب یا نقص ظاهری (کَک یا مگس)، کل یک حقیقت یا یک وجود ارزشمند (گلیم یا روز) را نادیده بگیریم یا نابود کنیم.

در نگاه عرفانی، این بیت دعوتی است به فراتر رفتن از «صورت» و نگریستن به «معنا». اگر در فردی، در پدیده‌ای یا در خودمان با نقصی جزئی روبرو شدیم، نباید کل آن را طرد کنیم. باید بتوانیم جوهر ارزشمند را از پوستهٔ ناقص جدا کنیم و قدردان اصل باشیم.