M1:449 — چون وزیر از ره‌زنی مایه مساز / خلق را تو بر میاور از نماز

这句诗出自《玛斯纳维》中“犹太王迫害基督徒”的故事。故事里，一位奸相出于嫉妒，设计了一个阴谋来从内部腐化基督徒的信仰。他假装虔诚，骗取了基督徒的信任，然后散布歪理邪说，试图瓦解他们的社群。

鲁米在这里直接对读者说话，将奸相的行为比作“拦路抢劫”（ره‌زنی, rah-zanī）。这种抢劫不是抢夺财物，而是抢夺人们的信仰和灵性专注。奸相的“资本”（مایه, māya）就是建立在破坏他人与神的关系之上。第二行诗“莫将芸芸众生从他们的礼拜中引开”，明确指出了这种灵性破坏的具体行为。“礼拜”（نماز, namāz）在此不仅指仪式性的祈祷，更象征着一个人与神之间最直接、最内在的连接。奸相的所作所为，正是要切断这种连接。

因此，这句诗是一个深刻的伦理警告。它告诫人们，最恶劣的行为之一，就是出于自私的动机（如嫉妒），利用宗教或灵性的外衣，去迷惑他人，使他们偏离正道。这不仅是对奸相的批判，也是对任何滥用精神权威、阻碍他人寻求真理之人的警示。

مولانا در این بیت، پس از شرح حسادت وزیر و نقشه‌ی او برای نابودی مسیحیان از درون، مستقیماً خواننده را مورد خطاب قرار می‌دهد و او را از پیمودن چنین راهی برحذر می‌دارد.

«ره‌زنی» در اینجا دزدی مال و اموال نیست، بلکه کنایه از دزدی ایمان و باورهای معنوی مردم است. وزیر با تظاهر به زهد و دینداری، در واقع یک راهزن معنوی است که می‌خواهد سرمایه‌ی اصلی مردم، یعنی ایمانشان، را به یغما ببرد. مولانا می‌گوید که چنین کاری را «مایه» و اساس زندگی خود قرار نده. به عبارت دیگر، موفقیت و جایگاه خود را بر پایه‌ی فریب و گمراه کردن دیگران بنا نکن.

مصرع دوم نتیجه‌ی این راهزنی را بیان می‌کند: «خلق را از نماز برآوردن». «نماز» در اینجا نماد کلیه‌ی اعمال عبادی، ارتباط با خدا و مسیر درست معنوی است. کسی که مانند وزیر عمل می‌کند، مردم را از اصل دین و عبادت حقیقی دور می‌سازد و آنها را به بیراهه می‌کشاند. این بیت یک اصل اخلاقی مهم را بیان می‌کند: هرگز از دین به عنوان ابزاری برای رسیدن به اهداف شخصی و ضربه زدن به دیگران استفاده نکن.

Rumi turns from the story to address the reader directly, drawing a moral lesson from the vizier's actions. The vizier's 'piety' is a form of spiritual highway robbery (rah-zanī), an ambush set on the path to God. He uses the language of faith to achieve the opposite of what faith intends: to sever people's connection to the divine, symbolized by their prayer (namāz).

The couplet functions as a sharp ethical command. 'Making capital from banditry' means building one's spiritual or worldly status on a foundation of deceit and malice. The vizier's envy drives him to destroy the spiritual lives of others, a sin Rumi considers catastrophic. By telling the reader 'do not do this,' Rumi universalizes the story's warning against false spiritual guides and the corrosive nature of envy, which masquerades as guidance only to lead the flock to ruin.