M1:484 — که ز کُشتن‌ شمع‌ِ جان افزون‌ شود / لیلی‌ات از صبرِ تو مجنون شود

这句诗出自一个更大的段落，鲁米在其中探讨了基督教国王的奸诈维齐尔如何通过篡改《福音书》中的教义来误导基督徒。维齐尔提出了一系列相互矛盾的戒律，让信徒们无所适从。有的教义主张认识自己的无能，有的则主张认识神赐予的力量；有的教导要珍视心智之光（“勿灭此烛”），有的则教导要超越它（“灭掉它，毋须畏惧”）。

这句诗（第484节）正是对后一种激进主张的辩护。它以一个苏菲派的核心悖论来解释为何“杀死”自我是有益的。第一行诗句中的“灵魂之烛”（شمع جان）象征着个体有限的意识、理性和自我（nafs）。“扑灭”它，并非指物理上的死亡，而是指通过灵性修行来超越小我的局限和欲望。鲁米说，这种“死亡”实际上是一种新生，它不会减少你，反而会让你“更盛”（افزون شود），让你接入一个更广阔、更真实的存在，即在神性中的永存（baqā）。

第二行诗句则用著名的爱情故事《莱拉与玛吉农》作比。通常，是玛吉农（Majnun，意为“疯子”）为莱拉（Layla）而癫狂。鲁米巧妙地颠覆了这个角色设定。他说，如果作为求道者的你，能够“坚忍”（صبر）地承受这条道路上的自我消融之苦，那么你所追寻的“莱拉”——在此象征神圣的“真爱”（Beloved）——反而会像玛吉农一样，为你而“癫狂”（مجنون شود）。这意味着，当你全然奉献时，神圣的恩典与爱将主动奔向你。坚忍地舍弃自我，最终会赢得神圣之爱的热烈回应。

این بیت در ادامهٔ بحث دربارهٔ احکام متناقضی است که وزیر نصرانی برای گمراه کردن مسیحیان در انجیل وارد می‌کند. مولانا نمونه‌هایی از این دستورهای ظاهراً متضاد را برمی‌شمرد که در واقع، هر یک به مرتبه‌ای از سلوک عرفانی اشاره دارند.

در ابیات قبل، یک دستور می‌گوید «این شمع را مکُش» (یعنی نظر و ادراک خود را از دست مده) و دستور دیگر می‌گوید «بکُش، باکی مدار» (آن را فدا کن). این بیت، دلیل درستیِ دستور دوم را بیان می‌کند. «کشتن شمع جان» در اینجا به معنای فنای اختیاری، یعنی از میان بردنِ نفس و خودبینی و ادراکات محدود فردی است. مولانا با یک تصویر متناقض‌نما (paradox) می‌گوید این «کشتن» نه تنها به نابودی نمی‌انجامد، بلکه باعث «افزون شدن» و گسترش آن نور می‌شود. همان‌طور که با قربانی کردن یک دانه در خاک، خوشه‌ای پربار می‌روید، با قربانی کردنِ «منِ» محدود، سالک به یک «منِ» الهی و نامحدود دست می‌یابد.

مصرع دوم این معنا را با استفاده از داستان معروف «لیلی و مجنون» تقویت می‌کند. «لیلی» در اینجا نماد معشوق ازلی و حقیقت الهی است. «صبر» تو، همان تحمل رنجِ «کشتنِ شمع جان» و فنای خود است. وقتی سالک در این راه صبر و استقامت به خرج می‌دهد و از خود می‌گذرد، این معشوق (لیلی) است که «مجنون» و شیفتهٔ او می‌شود. یعنی این طلب و کوشش یک‌طرفه نیست؛ فداکاری سالک، جذبه و عشق معشوق را برمی‌انگیزد و وصال را حتمی می‌سازد.