M1:494 — آن میسَّر نبود اندر عاقبت / نام او باشد معسَّر عاقبت

此节诗出自一个故事，说一位邪恶的大臣为了从内部瓦解基督教，故意在《福音》中插入了许多相互矛盾的教诲，以此迷惑信徒。鲁米在此处探讨了其中一对矛盾的观点：是应当遵循天性中感觉“容易”（میسّر, muyassar）的道路，还是应当抗拒它？

这节诗给出了一个关键的区分标准：真正的“易行”与否，不能只看眼前的感受，而要看其“终局”（عاقبت, ‘āqibat）。许多顺应低级本能（طبع, ṭab‘）的欲望，比如贪婪或懒惰，当下感觉轻松愉快，似乎是上帝“使其容易”的道路。然而，它们的最终结果却是精神上的毁灭与悔恨。因此，鲁米说，这种事从长远来看，根本不配称为“易行”，它的真实名字其实是“艰难”（معسّر, mu‘assar）。

这节诗的核心教诲是苏菲派关于分辨真伪、洞察事物本质的智慧。它要求修行者培养一种“观看终局”的眼光，不被一时的舒适或快乐所蒙蔽。真正的“易行之道”是那些滋养灵魂、引向永恒福祉的道路，即使它们在当下可能需要克制与努力。

این بیت در ادامهٔ بحث دربارهٔ راه‌های گوناگون و متضادی است که وزیر مسیحی از انجیل برای فریب پیروانش نقل می‌کند. یکی از این بحث‌ها بر سر مفهوم «راه آسان» یا «میسّر» است. مولانا هشدار می‌دهد که نباید راهی را که طبع و نفس انسان می‌پسندد و در لحظه آسان به نظر می‌آید، با راه حقیقی و الهی اشتباه گرفت.

بسیاری از کارها در ابتدا شیرین و آسان جلوه می‌کنند، اما چون نتیجهٔ آن‌ها پشیمانی و خسران معنوی است، در واقع «میسّر» (آسان‌شده) نیستند. مولانا معیار تشخیص را «عاقبت» و فرجام کار قرار می‌دهد. اگر پایان یک راه به رشد روحی و قرب الهی ختم نشود، آن راه در حقیقت «معسّر» (دشوار و سخت) است، هرچند در ظاهر فریبنده باشد. این بیت در واقع یک قاعدهٔ کلیدی برای سالک طریق به دست می‌دهد: برای تشخیص راه درست از نادرست، به لذت آنی و آسانی ظاهری آن نگاه نکن، بلکه به میوه و نتیجهٔ نهایی آن بنگر.