M3:4159 — هر زمان نخود بر آید وقت جوش / بر سر دیگ و برآرد صد خروش

这句诗描绘了一个生动的画面：锅里的鹰嘴豆在滚水中备受煎熬，试图逃离。鲁米（Rumi）以此为喻，象征一个在苦难中缺乏耐心的信徒。豆子的跳跃和“呐喊”代表了灵魂在经受考验时的焦虑、抱怨和不解，它质问为何要承受这般痛苦。

在这个故事中，豆子不明白，这看似惩罚的“沸煮”，实际上是一个净化的过程。主妇（象征神圣的引导者）随后会解释，这种烹煮并非出于恶意，而是为了让豆子变得美味、富有营养，最终能与人的生命融为一体。因此，这句诗捕捉了考验初期的挣扎状态——灵魂尚未理解苦难背后的神圣意图，只感受到了表面的痛苦，并本能地想要逃避。

从苏菲（Sufi）思想的角度看，这是描绘灵魂在“陶冶”（refinement）过程中的必然阶段。神圣的“爱”有时会以严酷考验的形式出现，目的是去除灵魂的“生涩”和杂质，使其臻于完美，获得更高的存在层次。豆子的“呐喊”正是凡俗自我面对神圣改造时的本能抗拒。

مولانا در این تمثیل، دیگ را نماد دنیا و رنج‌های آن، و نخود را نماد انسان مؤمن می‌داند. همان‌طور که نخود در دیگ جوشان از حرارت آتش بی‌تابی می‌کند، به سطح آب می‌آید و گویی فریاد می‌کشد، انسان نیز در کوران مشکلات و مصیبت‌ها بی‌صبری کرده و زبان به شکایت باز می‌کند.

این «خروش» یا فریاد، نمایانگر همان پرسش ازلی انسان است: «چرا من؟ چرا این رنج‌ها؟» بیت بعدی این شکایت را آشکارتر می‌کند: «که چرا آتش به من در می‌زنی؟» مولانا این تصویر ساده و روزمره را به کار می‌گیرد تا اضطراب و ناآرامی روح انسان را در فرایند دشوار «پخته شدن» و تکامل معنوی به تصویر بکشد. این جوشیدن، مقدمه‌ای برای تبدیل شدن به غذایی لطیف و همنشینی با «جان» است، اما نخود در این مرحله تنها سوزش و سختی را حس می‌کند و از حکمت پشت آن بی‌خبر است.