اقرأ› دفتر ٥› قصة الجارية التي كانت تشتهي الحمار، وقد علّمته كيف يشبع شهوتها كالبشر، وكانت تضع قرعة على قضيب الحمار لئلا يتجاوز الحد. علمت السيدة بذلك، ولكنها لم ترَ القرعة. فأبعدت الجارية بحجة، ثم اجتمعت مع الحمار بلا قرعة فماتت فضيحةً. عادت الجارية متأخرة ونوحت: "يا روحي ويا نور عيني! رأيت الذكر ولم ترَ القرعة! رأيت القضيب ولم ترَ ذلك الآخر!" كل ناقص ملعون، أي كل نظر وفهم ناقص ملعون، وإلا فالناقصون ظاهرًا من الجسد مرحومون ليسوا ملعونين، اقرأ: "ليس على الأعمى حرج"، فنفى الحرج ونفى اللعنة ونفى العتاب والغضب› بيت ١٣٩٤
M5:1394 — این بود اظهار سر در رستخیز / الله الله از تن چون خر گریز
M5:1394
المعنى والشرح · به زبانِ تو — بلغتك · AI
در روز قیامت، حقیقت و باطن هرکس آشکار میشود؛ پس از این تن و نفس حیوانی که همچون خر عمل میکند، باید گریخت و به خدا پناه برد.
این بیت، نتیجهگیری اخلاقی و عرفانی داستان «خاتون و خر» است. مولانا مرگ فجیع آن زن را که شهوتش بر عقلش غلبه کرد، نمادی از سرنوشت نهایی انسان در روز قیامت (رستخیز) میداند. همانطور که در آن داستان، باطن حیوانی و شهوانی زن به شکلی وحشتناک آشکار شد و او را به هلاکت رساند، در قیامت نیز رازها و نیات درونی انسانها برملا خواهد شد.
نیمبیت دوم یک هشدار مستقیم و قوی است. مولانا «تن» یا همان «نفس بهیمی» (نفس حیوانی) را به خری تشبیه میکند که اگر مهار نشود، انسان را به نابودی میکشاند. فریاد «الله الله» برای تأکید بر خطر و لزوم بیداری است. پیام اصلی این است که باید از اسارت خواستههای پست جسمانی گریخت، چرا که پیروی کورکورانه از آنها، رسوایی و هلاکت ابدی را در پی دارد. این فرار، یک فرار معنوی به سوی خدا و ارزشهای الهی است.
- اظهار سر
- آشکار شدن راز، برملا شدن باطن
- رستخیز
- روز قیامت، روز زنده شدن مردگان
- الله الله
- صوتی برای هشدار، تأکید و پناه بردن به خدا
- تن چون خر
- کنایه از جسم و نفس حیوانی که اسیر شهوات است
- گریز
- فرار کن (فعل امر)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.