قرائت› دفتر ۳› بخش ۳۷ - حکایت مارگیر کی اژدهای فسرده را مرده پنداشت در ریسمانهاش پیچید و آورد به بغداد› بیت ۹۹۳
M3:993 — جنگها می آشتی آرد درست / مارگیر از بهر یاری مار جست
M3:993
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت میگوید که در دل هر تضاد و کشمکشی، میل به سوی وحدت و آشتی نهفته است، همانگونه که انسان برای رسیدن به هدفی (یاری)، به سراغ چیزی میرود که ظاهراً دشمن و مخالف اوست (مار).
مولانا در اینجا یک اصل کلی عرفانی را بیان میکند: اضداد و تقابلها در نهایت به سوی یکدیگر کشیده میشوند و به آشتی و یگانگی میرسند. همانطور که در ابیات قبل گفته شد، خشم مقدمهٔ آشتی است و هر تنبیهی در باطن خود نوعی نوازش را پنهان کرده است.
برای روشن کردن این ایده، مولانا مثال مارگیر را میآورد. در نگاه اول، مار و انسان دشمن یکدیگرند. اما مارگیر به دنبال مار میرود، نه برای جنگ، بلکه «از بهر یاری». این «یاری» دو جنبه دارد: اول، مار وسیلهٔ کسب درآمد و شهرت مارگیر است و از این جهت به او یاری میرساند. دوم، مولانا به شکلی عمیقتر اشاره میکند که انسان برای شناخت خود و رسیدن به کمال، نیازمند روبرو شدن با جنبههای خطرناک و «دیگر» وجود است. مار در اینجا نماد نیرویی است که در ظاهر بیگانه و خطرناک است، اما رام کردن و شناختن آن به کمال و منفعت انسان (یاری) منجر میشود.
بنابراین، جستجوی مار توسط مارگیر، نمونهای از حرکت به سوی ضد برای رسیدن به یک هدف بالاتر و نوعی وحدت است. این بیت، مقدمهای برای داستان اژدهای منجمد است که نشان میدهد چگونه این جستجو برای «یاری» میتواند به دلیل عدم شناخت و خودبینی، به فاجعه بینجامد.
- درست
- بهراستی، حقیقتاً، بیشک
- از بهر
- برایِ، به خاطرِ
- یاری
- کمک، منفعت، دوستی، همراهی
- جست
- جستجو کرد (فعل گذشته از مصدر جستن)
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.