Lezen› Daftar 1› Over het feit dat zoals de bedelaar verliefd is op vrijgevigheid en op de vrijgevige, de vrijgevigheid van de vrijgevige ook verliefd is op de bedelaar. Als de bedelaar meer geduld heeft, zal de vrijgevige aan zijn deur komen, en als de vrijgevige meer geduld heeft, zal de bedelaar aan zijn deur komen. Maar het geduld van de bedelaar is de volmaaktheid van de bedelaar, en het geduld van de vrijgevige is zijn tekortkoming.› Vers 2755
M1:2755 — چون گدا آیینهٔ جودست هان / دم بود بر روی آیینه زیان
M1:2755
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
از آنجا که وجود شخص نیازمند، جلوهگاهِ بخشش و کرمِ توست، با سخنی تند یا رفتاری ناشایست (که همچون آه و نَفَس بر آینه است) این آینه را تیره و کدر مکن و او را مرنجان.
در این بخش، مولانا رابطهٔ میان «بخشنده» و «نیازمند» را توضیح میدهد. او این رابطه را به نسبت میان «صورت زیبا» و «آینه» تشبیه میکند. همانطور که زیبایی یک چهره در آینه نمایان میشود، صفتِ «جود» و بخشندگی خداوند (یا انسان بخشنده) نیز از طریق وجود یک «گدا» یا نیازمند است که به ظهور میرسد. بدون نیازمند، بخشندگی معنا و مصداقی ندارد.
این بیت، نتیجهٔ منطقی این تشبیه است. اگر بپذیریم که نیازمند همچون آینهای برای صفتِ جود است، پس باید با این آینه با احتیاط و احترام رفتار کرد. «دم» یا نَفَس کشیدن روی آینه، آن را کدر و بخارگرفته میکند و مانع از بازتاب شفاف تصویر میشود. در اینجا، «دم» نماد هرگونه رفتار یا سخن آزاردهندهای است که از سوی بخشنده سر میزند؛ مانند منت گذاشتن، تحقیر کردن، یا با تندی و بیاحترامی با نیازمند سخن گفتن. مولانا هشدار میدهد که چنین رفتاری، «آینهٔ جود» را تیره میکند و به اصلِ عملِ بخشش آسیب میزند. این بیت مستقیماً به آیهٔ قرآن در سورهٔ «والضحی» اشاره دارد که خداوند به پیامبر میفرماید: «فَأَمَّا الْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ * وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ» (پس یتیم را خوار مدار و درخواستکننده را مران).
بنابراین، پیام اصلی این است که احترام به نیازمند، شرطِ کمالِ بخشندگی است و هرگونه تحقیری، این عمل معنوی را ناقص و بیارزش میسازد.
- جود
- بخشش، سخاوت، کرم
- هان
- آگاه باش، بدان، هان!
- دم
- نَفَس، بخار دهان
- زیان
- ضرر، آسیب، خسران
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.