Lezen› Daftar 5› Een verhaal ook als antwoord aan de fatalist en ter bevestiging van de vrije wil en de geldigheid van geboden en verboden, en de uitleg dat het excuus van de fatalist in geen enkele religie en in geen enkel geloof aanvaard wordt en geen vrijspraak oplevert van de straf voor de daad die hij heeft begaan, net zoals Iblis de fatalist geen vrijspraak kreeg toen hij zei: 'Omdat U mij heeft misleid.' En het kleine duidt op het grote› Vers 3087
M5:3087 — آن دروگر حاکم چوبی بود / وآن مصور حاکم خوبی بود
M5:3087
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
این بیت با آوردن مثالهایی ملموس توضیح میدهد که همانطور که یک صنعتگر بر مادهٔ خام خود تسلط کامل دارد، انسان نیز بر جمادات و امور بیاختیار حاکم است.
مولانا در این بخش از مثنوی، در حال بحث دربارهٔ مسئلهٔ پیچیدهٔ جبر و اختیار است. او استدلال میکند که انسان دارای اختیار است، اما این اختیار در برابر اختیار مطلق خداوند قرار دارد. برای روشن کردن این مفهوم، او به مقایسهای دست میزند.
همانطور که یک نجار (دروگر) بر چوبی که در دست دارد کاملاً مسلط است و هر شکلی که بخواهد به آن میدهد، و همانطور که یک نقاش (مصور) بر «زیبایی» که خلق میکند حاکم است و آن را آنگونه که میخواهد به تصویر میکشد، انسان نیز بر اشیاء و موجودات بیجان (جمادات) قدرت و حاکمیت دارد. این قدرت، نمونهٔ کوچکی از «اختیار» است.
این بیت و بیت بعدی (که به آهنگر و بنّا اشاره دارد) مقدمهای هستند برای بیان یک نکتهٔ کلیدی: اگر اختیار ما در برابر جمادات اینچنین روشن است، پس چگونه میتوان قدرت خداوند بر «اختیار» ما را انکار کرد؟ خداوند، بدون نیاز به ابزار، بر اراده و اختیار ما حاکم است، همانگونه که نجار بر چوبش. اما این حاکمیت الهی، اختیار انسان را نفی نمیکند، بلکه آن را در بر میگیرد و جهت میدهد.
- دروگر
- نجار، کسی که با چوب کار میکند
- مصور
- نقاش، صورتگر
- حاکم
- فرمانروا، مسلط، دارای اختیار کامل
- خوبی
- زیبایی، نیکی
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.