Dîvân-ı Şems› Gazel 2582 ← önceki · sonraki →
Dîvân-ı Şems · G2582 · 9 beyit
غزل شمارهٔ ۲۵۸۲
Bu gazel, ilahi sevgili tarafından kalbi ve iradesi ele geçirilmiş bir aşığın monoloğudur. Şair, gitmek istediğini ama sevgilinin kendisini bağladığını, kalbini çalıp içine yerleştiğini söyleyerek başlar (beyt 1). Bu ilahi sevda, aşığı başsız ve ayaksız, yani tamamen iradesiz bırakmıştır (beyt 2). Sevgili, bu yanıp tutuşan aşığı teselli eder ve ona daha önce hiç gitmediği manevi bir yolu öğreteceğini vaat eder (beyt 4). Gazelin dönüm noktası, sevgilinin aslında aşığa çok yakın, hatta onun özü olduğunu açıklamasıdır (beyt 5). Aşık, ömrü boyunca dışarıda aradığı yarin aslında hep kendi 'evinde', yani içinde olduğunu fark eder (beyt 7). En çarpıcı paradoks ise, bu arayış sırasında aranan sevgilinin bizzat arayanın elinden tuttuğunu ve ona eşlik ettiğini keşfetmesidir (beyt 8). Son beyit bu fikri zirveye taşır: Sevgili o kadar aşikârdır ki, bu apaçıklık onu bir nevi gizlemiştir (beyt 9).
Her beytin kendi sayfası vardır: çevirisi, şerhi, zor kelimeleri.
- G2582:1 خواهم که روم زین جا پایم بگرفته‌ستیدل را بربوده‌ستی در دل بنشسته‌ستی Buradan gitmek isterim, ayağımı tutmuşsun sen.Kalbimi kapmışsın, kalbime oturmuşsun sen.Ben bu dünyadan ayrılıp sana gelmek istiyorum ama sen beni burada tutuyorsun; çünkü kalbimi çalıp tam da onun içine yerleşmişsin.
- G2582:2 سر سخرهٔ سودا شد دل بی‌سر و بی‌پا شدزان مه که نموده‌ستی زان راز که گفته‌ستی Baş sevdanın oyuncağı oldu, gönül başsız ayaksız kaldı,O gösterdiğin aydan, o söylediğin sırdan ötürü sen.Senin gösterdiğin güzellik ve fısıldadığın ilahi sır yüzünden, aklım bu sevdaya esir düştü ve kalbim iradesini tamamen yitirdi.
- G2582:3 برپر به پر ِ روزه زین گنبد پیروزهای آنک در این سودا بس شب که نخفته‌ستی Oruç kanadıyla kanatlan bu firuze kubbeden,Ey bu sevdada nice geceler uyumamış olan sen.Ey bu ilahi aşk uğruna geceler boyu uykusuz kalan kişi, orucun manevi gücüyle kanatlanarak bu mavi gök kubbeden (dünyadan) yüksel.
- G2582:4 چون دید که می‌سوزم گفتا که قلاوز‌مراهیت بیاموزم کان راه نرفته‌ستی Yandığımı görünce dedi ki: "Kılavuzunum ben.""Sana bir yol öğreteyim, o yoldan hiç gitmemişsin sen."Benim aşk ateşiyle yandığımı fark edince sevgili, "Ben senin rehberinim, sana daha önce hiç bilmediğin manevi bir yol göstereceğim" dedi.
- G2582:5 من پیش توام حاضر گرچه پس دیواریمن خویش توام گرچه با جور تو جُفت استی Bir duvarın ardında olsam da ben senin karşında hazırım.Cevrinle çift olsan da ben senin öz benliğinim sen.Aramızda bir perde (beden veya dünya) olsa bile ben daima seninleyim. Bana eziyet etsen de aslında ben senin kendi öz varlığınım.
- G2582:6 ای طالب‌ِ خوش‌جمله من راست کنم جملههر خواب که دیده‌ستی هر دیگ که پخته‌ستی Ey güzel cümleler arayan, ben bütün cümleleri doğrulturum.Gördüğün her rüyayı, pişirdiğin her aşı sen.Ey hakikati kelimelerde arayan talip, ben senin bütün işlerini ve sözlerini yoluna koyarım. Hayal ettiğin ve çabaladığın her şeyin ardındaki gerçek benim.
- G2582:7 آن یار که گم کردی عمری است کز او فردیبیرونْش بجُسته‌ستی در خانه نجُسته‌ستی Kaybettiğin o yâr ki, bir ömürdür ondan ayrı kalmışsın.Onu dışarıda aramışsın, evde hiç aramamışsın sen.Ömrün boyunca ayrı kaldığını sandığın ve kaybettiğini düşündüğün o sevgiliyi hep dış dünyada aradın, oysa o senin kendi içinde, yani 'evinde'ydi.
- G2582:8 این طرفه که آن دلبر با توست در این جستندست تو گرفته‌ست او هر‌جا‌که بگشته‌ستی Ne tuhaftır ki o dilber, bu arayışta seninle beraberdir.Elinden tutmuştur senin, her nereye dolaşmışsan sen.İşin garip tarafı, aradığın o sevgili bu arayış esnasında hep seninle birliktedir. Nereye gittiysen, aslında elinden tutan daima O'ydu.
- G2582:9 در جستن او با او همره شده و می‌جوای دوست ز پیدایی گویی که نهفته‌ستی Onu ararken O'nunla yoldaş olmuşsun, aramaya devam et.Ey dost, o kadar aşikârsın ki, sanki gizlenmişsin sen.Onu arama eyleminde zaten O'nunla birliktesin, bu halde aramayı sürdür. Ey dost (sevgili), sen aslında o kadar ortadasın ki, bu apaçıklığın seni bir sır perdesi gibi gizliyor.
ganjoor: sh2582 · public domain