پڑھیے› دفتر ۱› اس حدیث کی بیان میں کہ بے شک تمہارے رب کے لیے تمہارے زمانے کے دنوں میں خاص رحمتیں ہیں، خبردار ان کی طرف متوجہ ہو جاؤ› بیت ۲۰۱۷
M1:2017 — که همینی در غم و شادی و بس / ای عدم کو مر عدم را پیش و پس
M1:2017
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
你若将自己看作仅由悲欢情绪构成的肉身，便会受困于时空；然而，你的本质是“虚无”，它超越了时间的前后与空间的上下。
这句诗是鲁米对受困于物质世界之人的警示与唤醒。
第一行描述了一种常见的错误认知：人以为自己不过是肉体及其衍生的情感（“悲喜”）的集合体。这种观点将“自我”局限在时空维度里，就像前几句诗所说的，有了“前与后”、“上与下”的分别。这是一种“短视”（کوتهنظر）的看法，它将灵魂的无限性错认为身体的有限性。
第二行则以一声呐喊（“哦，虚无！”）打破这种幻觉。“虚无”（عدم）在这里并非指空无一物，而是苏菲术语，意指超越了具体形态、属性和时空限制的纯粹存在，即灵魂的本源。鲁米通过一个反问句——“虚无哪有前与后之分？”——来强调这个核心观点：当你认识到自己的真实本性是“虚无”时，你便会明白，那个层面上的“你”是不受时间流逝（前后）或空间方位束缚的。这正是通往真正自由的洞见，也是把握真主“ نفحات”（nafahāt，即神圣吹拂）的前提。
- عدم
- “虚无”。在苏菲主义中，这并非指不存在，而是指超越了现象世界具体形态和属性的终极实在。它与“有”（هستی）相对，代表灵魂回归本源时的状态，摆脱了时空和个体化的限制。
- کو
- 古波斯语中“在哪里？”（کجاست）的缩写形式。
- مر
- 古波斯语中的一个语法助词，通常用于强调其后的宾语，现代波斯语中已不常用。
- پیش و پس
- “前与后”。字面意思指空间方位，但在此处更主要地指涉时间的“之前”与“之后”，象征着受限于线性时间的存在状态。
اگر خود را فقط همین جسم محدود بدانی که اسیر غم و شادی است، از حقیقت خود که مانند «عدم» فراتر از زمان و مکان است، غافل ماندهای.
این بیت، خطاب به انسانی است که هویت خود را با جسم و حالات روانیاش یکی میداند. مولانا میگوید چنین فردی با دیدی کوتاه و سطحی (کوتهنظر)، گمان میکند که وجودش خلاصه میشود در همین تن که گاهی شاد است و گاهی غمگین.
در مصرع دوم، مولانا او را با عبارت «ای عدم» مورد خطاب قرار میدهد تا حقیقت اصلی و بینهایت او را یادآوری کند. «عدم» در اینجا به معنای نیستی نیست، بلکه به معنای آن مرتبه از وجود است که از صفات و محدودیتهای جهان مادی، مانند زمان (پیش و پس) و مکان (زیر و بالا)، پاک و مبراست. این همان «ذات جان روشن» است که در بیتهای قبل به آن اشاره شد. سؤال «کو مر عدم را پیش و پس؟» یک پرسش انکاری است؛ یعنی برای آن حقیقت بیزمان، گذشته و آیندهای وجود ندارد. بنابر این، مولانا از انسان میخواهد که از این هویت محدود و زندانی در زمان فراتر رود و به اصل بیزمان و بیمکان خود بازگردد.
- عدم
- در اینجا به معنای نیستی نیست، بلکه اشاره به مرتبهای از وجود است که فراتر از زمان، مکان و تعینات مادی است؛ حقیقت باطنی و الهی انسان.
- کو
- کجاست؟
- مر
- حرفی که در فارسی قدیم برای تأکید یا مفعول به کار میرفت و امروزه کاربرد ندارد. در اینجا «مر عدم را» یعنی «عدم را» یا «برای عدم».
- پیش و پس
- گذشته و آینده؛ ابعاد زمان که ویژگی جهان مادی است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.